Problem z pleśnią na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

25 września 2021, 16:03
iss065e376020
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna z dołączonym modułem Nauka. Fot. NASA [nasa.gov]

Według treści artykułu opublikowanego w periodyku naukowym wydawanym przy zaangażowaniu państwowego ośrodka badań i szkolenia kosmonautycznego im. Gagarina w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą, na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) stwierdzono niedawno przekroczenie dopuszczalnych norm występowania zarodników pleśni w tamtejszym powietrzu. Informacja ta została podana na podstawie wyników badań zebranych 20 stycznia 2021 roku.

Zbyt duża ilość cząstek pleśni w powietrzu miała zostać ostatnio wykryta w jednym z rosyjskich modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej - segmencie o nazwie Zaria (tłum. Zorza). Wyniki badań składu powietrza na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (MKS) ujawniono w artykule pt. Medyczne aspekty zapewnienia bezpieczeństwa lotu załogi MKS - 64 (analiza ekspresowa), opublikowanym w periodyku naukowym „Załogowe loty w Kosmos” (“Manned Spaceflight”, nr 3/2021) przez specjalistów z Instytutu Problemów Biomedycznych (IBMP) Rosyjskiej Akademii Nauk oraz Centrum Szkolenia Kosmonautów (CTC). Próbę do badań zebrano podczas ekspedycji MKS-64, realizowanej przed dwóch kosmonautów z agencji Roskosmos i jednego z NASA w okresie od października 2020 do kwietnia 2021 roku.

„Fragmenty grzybów strzępkowych znaleziono w jednej z szesnastu badanych stref. Zawartość śluzowców (myxomycetów) w powietrzu w jednej strefie wynosiła 110 CFU [colony forming unit] w 1 m3, przekraczając regulowany przez normę SSP 50260 poziom, który dla form grzybów strzępkowych jest równy 100 CFU w 1 m3.”

Artykuł w periodyku „Załogowe loty w Kosmos” (nr 3/2021, str. 39)

Załoga ta przeprowadziła 20 stycznia 2021 roku kontrolę mikrobiologiczną próbek pobranych z powietrza w szesnastu strefach, „z późniejszą inkubacją pobieranych próbek, fotografowaniem wyrosłych kolonii drobnoustrojów i transferem ich obrazu na Ziemię”. W jednej z szesnastu badanych stref stwierdzono przekroczenie o 10% dopuszczalnego normami poziomu grzybów strzępkowych (pleśni). Z kolei w trzynastu z szesnastu badanych stref wykryto bakterie, jednak ilościowy poziom zanieczyszczenia powietrza przez przedstawicieli flory bakteryjnej nie przekroczył wskaźników normatywnych.

Nadmierną zawartość fragmentów grzybów strzępkowych (pleśni) w powietrzu wykryto konkretnie w rejonie panelu 103 funkcjonalnego bloku ładunkowego „Zaria” rosyjskiego segmentu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jest to pierwszy i najstarszy moduł wykorzystywany w MKS. Został on wyprodukowany przez Państwowe, Kosmiczne Centrum Badawczo-Produkcyjne im. Chruniczewa, a jego uruchomienie przeprowadzono w listopadzie 1998 roku. Moduł ten wykonano na zlecenie amerykańskiego koncernu Boeing, jednak formalnie zalicza się go do rosyjskiego segmentu MKS. Obecnie pełni on głównie rolę magazynu – w tym magazynu paliw.

image
Moduł „Zaria” wchodzący obecnie w skład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Fot. Wikipedia

Pomimo niewielkiego przekroczenia norm w odniesieniu do pleśni sprawa ta wcale nie jest bagatelizowana. Skład powietrza na MKS jest cały czas monitorowany i sygnały o pojawiających się tutaj problemach wcale nie są ukrywane, biorąc pod uwagę skalę potencjalnych zagrożeń, jakie pleśń niesie ze sobą w miejscu o zamkniętym obiegu powietrza. 

Informacja została więc wkrótce rozpowszechniona przez rosyjską agencję RIA Novosti (już we wrześniu br.). Podano w niej, że rosyjscy kosmonauci na pokładzie MKS informowali o charakterystycznym zapachu w module „Zwiezda”, który pojawił się w obszarze działającego systemu klimatyzacji. W związku z powyższym, Centrum Kontroli Misji poprosiło o zebranie próbki do badań (wytarcie specjalną chusteczką obszaru możliwego źródła zapachu) celem późniejszej analizy na Ziemi. Kosmonautom poradzono również, aby w razie potrzeby włączyli system oczyszczania powietrza.

Kłopoty z występowaniem pleśni nie są przy tym czymś nowym na MKS, biorąc pod uwagę, jak dogodne warunki do jej rozwoju stwarza to miejsce. Wcześniej z podobnym wyzwaniem mierzono się m.in. przy eksperymentach dotyczących wzrostu roślin i ich jadalnych owoców, które niejednokrotnie padały ofiarami pleśni. W rezultacie tych eksperymentów zdecydowano się wyznaczyć astro- i kosmonautom dyżury sprowadzające się wyłącznie do wielogodzinnego usuwania pleśni z części konstrukcyjnych MKS i ich dezynfekowania, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się zarodników.

Osobną kwestią są stwierdzone niedawno problemy z eksploatacji modułu „Zwiezda”, który również jest już konstrukcją wiekową, od ponad 20 lat pozostającą na orbicie (moduł wyniesiono 12 lipca 2000 roku). Załoga stacji informowała na początku września o wzbudzeniu się alarmu przeciwpożarowego w tej sekcji, a później o zapachu spalenizny i pojawieniu się dymu. Stwierdzono, że domniemany pożar miał miejsce w rejonie skrytki medycznej tego modułu.

Agencja Lienta.ru przypomniała w tym kontekście również, że w 2020 roku zarejestrowano wyciek powietrza w module „Zwiezda”, który według Roskosmosu "spowodował spadek ciśnienia atmosferycznego na stacji w tempie 1 milimetra słupa rtęci w ciągu ośmiu godzin". Znalezienie i wyeliminowanie go zajęło ponad miesiąc.

Później w segmencie rosyjskim miała się jeszcze zepsuć toaleta, odkurzacz i system produkcji tlenu „Eliektron-WM”. Dwukrotnie w MKS znajdowano również mikropęknięcia, które pokrywano specjalnym szczeliwem.


Reklama
Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 16
dobra rada
środa, 29 września 2021, 02:52

Trzeba porządnie wywietrzyć!

eDZIO
poniedziałek, 27 września 2021, 15:51

Magazyn. Slowo kluczowe. Sluzy tam nie tylko do przechowywania zapasu kredek ale takze do smieci bo smieciarka nie zaglada zbyt czesto. To raczej nie wina producentow ale uzytkownikow.

odp.
niedziela, 26 września 2021, 20:34

Nowicjusze z Chin mają nowiutką stację a stare wygi - starą zapleśniałą; sprawiedliwość w kosmosie

AB
czwartek, 30 września 2021, 21:30

No nową. Nie większa od Mira i opartą na koncepcji i technologi Mira. Gwiazda Śmierci normalnie.

wtorek, 28 września 2021, 02:34

Ta nowiutka też kiedyś będzie stara i zapleśniała. Chociaż to nie Rosja to może nie zapleśnieje.

Davien
poniedziałek, 27 września 2021, 09:48

Przeciez to wasze rosyjskiej produkcji moduły plesnieja, nie zachodnie, ot taka jakość wykonania jak wszystko co z Rosji.

Eytu
sobota, 25 września 2021, 21:39

Maksymalnie wysuszyć poszczególne segmenty osuszaczem powietrza ( skraplaczem) po zamknięciu śluz na ich granicach. Skroploną wodę zagotować i przeznaczyć po filtracji z mikroelementów i innych składników (kwasy tłuszczowe, aminokwasy, węglowodany) do produkcji tlenu ( Oxygen Generation System).

Fanklub Daviena i GB
niedziela, 26 września 2021, 14:14

Raczej zezłomować. ISS miała żywotność przewidywaną do 2015, potem przedłużono do 2020. To już przestarzała konstrukcja, którą należy wykorzystać na materiał do budowania współczesnej stacji. :D

beka
wtorek, 28 września 2021, 02:36

Ledwo co dostarczony nowiutki rosyjski moduł Nauka już przestarzały? Popatrz jak ten czas leci :)

GB
wtorek, 28 września 2021, 17:47

Ale jaki on był nowy, jak go budowli 20 lat...

IJK
niedziela, 26 września 2021, 23:06

Tylko, że jej budowę zakończono dopiero w 2010 roku. "Trochę" nieekonomicznie byłoby ją likwidować 5 lat po tym fakcie (na ten projekt poświęcono 150 mldów dolarów) .

Davien
niedziela, 26 września 2021, 17:48

istotnie rosyjskie segmenty jak widac tylko do tego sie nadaja, ciekawe że w reszcie nie ma problemów:))

odp.
niedziela, 26 września 2021, 20:20

Rosyjskie moduły mają własne sterowanie, napęd, panele a inne są tylko dużymi beczkami

Davien
poniedziałek, 27 września 2021, 09:50

Rosyjskei moduły nic nie maja, poza Zwiezdą to jedynie węzły cumownicze i magazyny:) No teraz doszła skopana Nauka po wielu latach prac by coś z niej zrobic:))

Jacek
poniedziałek, 27 września 2021, 00:40

Dalego przez ten własny napęd o mało nie doszło do zniszczenia ISS przez rosyjski moduł.

wtorek, 28 września 2021, 02:38

Należy dodać: najnowszty, budowany 25lat za amerykańskie pieniądze.

Tweets Space24