Polski klaster kosmiczny i budowa Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi. Wielostronne porozumienie

27 stycznia 2021, 14:49
1
Fot. Województwo Podkarpacki/G2A Arena

W środę 27 stycznia doszło w Rzeszowie do podpisania listu Intencyjnego określającego ramy wielostronnej współpracy (o wymiarach instytucjonalnym, przemysłowym i badawczym) w zakresie budowy i utrzymania klastra kosmicznego na terenie Województwa Podkarpackiego oraz wsparcia budowy krajowego Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi. W spotkaniu udział wzięli m.in Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl oraz wysocy przedstawiciele: Ministerstwa Obrony Narodowej – wiceminister Marcin Ociepa, jak i Ministerstwa Aktywów Państwowych – wiceminister Maciej Małecki.

List intencyjny został podpisany pomiędzy Województwem Podkarpackim,  firmą EXATEL S.A., Politechniką Rzeszowską im. Ignacego Łukasiewicza oraz Państwową Wyższą Szkołą Techniczno-Ekonomiczną im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu. Dokument daje zielone światło dla powołania klastra kosmicznego na Podkarpaciu. Przy podpisaniu obecni byli wysocy przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej – wiceminister Marcin Ociepa oraz Ministerstwa Aktywów Państwowych – wiceminister Maciej Małecki. Uroczyste zawarcie porozumienia miało miejsce w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym Województwa Podkarpackiego G2A Arena.

Głównym celem podjętych działań jest rozbudowa krajowych kompetencji w obszarze technologii kosmicznych i technik satelitarnych przy udziale sektora komercyjnego oraz naukowego.

Pierwszym zadaniem interesariuszy listu jest współpraca w przygotowaniu, w ramach Krajowego Planu Odbudowy, wniosku aplikacyjnego dotyczącego stworzenia Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi. Będzie on powstawał przy współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej, które będzie jednym z beneficjentów wypracowanych technologii. Efektem projektu ma być stworzenie pierwszej polskiej konstelacji satelitów obserwacyjnych.

Dokument określa ramy współpracy w zakresie budowy i utrzymania klastra kosmicznego na terenie województwa podkarpackiego oraz wsparcia budowy Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi. Deklarowanym celem inicjatywy jest wzmocnienie potencjału gospodarczego kraju w obszarze technologii kosmicznych oraz technik satelitarnych. Projekt ma także zwiększyć wśród podmiotów publicznych wykorzystanie technologii satelitarnych, które będą wspierać systemy przyjazne dla środowiska i klimatu, m.in. poprzez dostarczanie danych do prognozowania zagrożeń dla środowiska, planowania działań i inwestycji na rzecz ochrony środowiska oraz klimatu.

"W ostatniej dekadzie XXI wieku światowy rynek kosmiczny rozwija się bardzo dynamicznie. Technologie niezbędne do aktywnej obecności w przestrzeni okołoziemskiej tanieją i stają się coraz bardziej dostępne. Pomimo tego Polska - w przeciwieństwie do większości porównywalnych krajów – nadal nie ma własnej rozbudowanej i zaawansowanej konstelacji satelitów" - wskazano w okolicznościowym komunikacie. Planowany klaster kosmiczny ma stworzyć warunki dla integracji zdolności kosmicznych polskich przedsiębiorstw, by wspólnie działać na rzecz polskich potrzeb satelitarnych.

Ciągle ubolewam, że w debacie publicznej kwestie polityki kosmicznej traktuje się jako luksus, natomiast od grudnia 2019 r., od czasu szczytu NATO, który uznał kosmos za piątą domenę operacyjną, przestrzeń kosmiczna jest dla nas tak samo ważna jak aktywność wojsk lądowych, marynarki wojennej, lotnictwa czy cyberprzestrzeni. Dzisiaj my musimy być zdolni do interoperacyjności z naszymi sojusznikami. [...] Musimy osiągnąć - w jak największym stopniu, na ile to jest możliwe - swego rodzaju autonomię, samowystarczalność [...] Dzisiaj w wielu tych obszarach - łącznościowym, obserwacyjnym - jesteśmy trochę zależni od współpracy z naszymi partnerami z zagranicy. My musimy w większym stopniu dążyć do pogłębiania tej współpracy, ale z drugiej strony też do uzyskiwania swego rodzaju autonomii - żeby to, co widzimy na Ziemi i to, co słyszymy w ramach łączności nie było zależne od partnerów zewnętrznych.

Marcin Ociepa, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej

"To jest bardzo dobra dla nas wiadomość, że mamy w Polsce samorządy i podmioty gospodarcze, które rozumieją wyzwania przyszłości [...] Kwestia kosmosu jest kwestią o zupełnie krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa Sojuszu Północnoatlantyckiego, ma także krytyczne znaczenie dla badań naukowych czy rozwoju wielu gałęzi przemysłu" - wskazał podczas swojego okolicznościowego wystąpienia wiceminister Marcin Ociepa, reprezentujący MON. "Musimy bardzo mocno popracować nad wzmocnieniem polskiego przemysłu, ambicji i aspiracji polskich przedsiębiorców, jeśli chodzi o aktywność kosmiczną. Oni już odnoszą, w pewnych niszowych działkach sukcesy, ale my potrzebujemy sukcesów na nieco większą skalę - przynajmniej na miarę wielkości naszej Ojczyzny, na miarę 38-milionowego narodu" - podkreślił dalej przedstawiciel MON.

Jako podmioty rynkowe zdolne do wyznaczania tutaj kierunku wskazał firmę Exatel oraz Polską Grupę Zbrojeniową (nadzorowaną przez Ministerstwo Aktywów Państwowych). "Wszystkie ręce na pokład, tutaj jest naprawdę wiele pracy do wykonania, żeby polski przemysł kosmiczny był wzmocniony, autonomiczny, odporny na przejęcia, manipulacje i różnego rodzaju zjawiska o charakterze nieprzyjaznym" - zastrzegł wiceminister Ociepa.

Pandemia COVID-19 pokazała nam jeszcze wyraźniej, jak ważna jest stabilna i bezpieczna łączność oraz wysoka jakość danych. Zarówno dla sektora publicznego, biznesu, ale też zwykłych użytkowników. Dlatego utworzenie Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi wpisuje się w polską rację stanu. Wyniesienie w przestrzeń kosmiczną mikrosatelit będzie miało zastosowanie także dla naszego wojska. Cieszę się, że w projekt zaangażował się EXATEL - Spółka pod skrzydłami Ministerstwa Aktywów Państwowych, która jest sprawdzonym dostawcą usług telekomunikacyjnych, teleinformatycznych, a także twórcą rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa. W Ministerstwie Aktywów Państwowych mocno wspieramy inicjatywy rozwoju polskich kompetencji w tych dziedzinach.

Maciej Małecki, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych

Podpisanie listu intencyjnego to także deklarowany kolejny krok w stronę realizacji strategii ogłoszonej w 2020 roku przez EXATEL. Zakłada ona silny rozwój kompetencji polskiego operatora telekomunikacyjnego w zakresie łączności satelitarnej.

Od kilku lat świadczymy usługi łączności satelitarnej dla instytucji publicznych. Widzimy duży i rosnący potencjał tego rynku. Dlatego pod koniec ubiegłego roku informowaliśmy o budowie huba satelitarnego z funkcją kontroli misji. Dzięki niemu będziemy w stanie realnie wykorzystywać potencjał tworzonych w ramach klastra kosmicznego rozwiązań. W efekcie nasze usługi będą dostępne nie tylko dla sektora komercyjnego, ale również dla administracji publicznej czy też wojska.

Rafał Magryś, wiceprezes zarządu EXATEL

W projekt włącza się Samorząd Województwa Podkarpackiego, gdyż jak podkreśla marszałek województwa Władysław Ortyl, Satelitarny System Obserwacji Ziemi oraz klaster kosmiczny, to działania, które wpisują się w inteligentne specjalizacje regionu.

"Województwo podkarpackie to jedyny region w Polsce, który w swojej Regionalnej Strategii Innowacji wybrał, jako wiodącą specjalizację, Lotnictwo i Kosmonautykę. Lotnictwo jest nawiązaniem do blisko stuletniej tradycji tej gałęzi gospodarki w regionie, a kosmonautyka to naturalna konsekwencja związku z branżą lotniczą i krok w przyszłość" – mówi marszałek Władysław Ortyl.

Realizowane na Podkarpaciu przedsięwzięcia mają pozwolić wykorzystać potencjał przemysłowy oraz badawczo-naukowy, sprzyjając budowie kompetencji krajowego przemysłu kosmicznego.

Klaster ma aktywnie korzystać z wiedzy europejskich organizacji takich jak Sieci Regionów Europejskich Wykorzystujących Technologie Kosmiczne NEREUS, ESA Business Incubation Centres, EURISY, EARSC, SME4Space czy EUROSPACE. Województwo podkarpackie od 2017 roku jest członkiem NEREUS, a także uczestniczy wraz z partnerami w tworzeniu ESA BIC POLAND.

Projekt Satelitarny System Obserwacji Ziemi oraz klaster kosmiczny są tak zaplanowane, by mieć wpływ na wzrost gospodarczy w obszarze technologii kosmicznych i technik satelitarnych. Mają również przełożyć się na wzmocnienie suwerenności i bezpieczeństwa kraju w zakresie obrazowania jego terytorium. Kolejnym obszarem zakładanego postępu jest tworzenie miejsc pracy i nowych usług w zakresie obserwacji satelitarnej Ziemi. Oprócz tego oczekiwane jest wzmocnienie sektora startupów bazujących m.in. na analizie danych satelitarnych poprzez zwiększenie dostępności tego typu informacji. Oczekiwane jest też uzyskiwanie wymiernych efektów w postaci cyfrowego postępu w społeczeństwie, gospodarce i administracji publicznej.

Space24
Space24
KomentarzeLiczba komentarzy: 33
lsd
środa, 27 stycznia 2021, 21:06

Czyli będzie drogo i będziemy długo czekać na tą konstelację. Kolejny raz państwo celowo nie chce wykorzystać potencjału polskich prywatnych firm, w tym Creotech, który ma doświadczenie w produkcji instrumentów do satelitów. Pieniążki zamiast trafić do Creotech i innych firm, które przygotowały już platformę do tego celu i wystarczyłoby skupić się na instrumentach obserwacyjnych, będzie za nasze pieniądze na wspierał region, który zapewnia obecnie rządzącym władzę. Ten region nie ma firm o wymaganych do tego rodzaju działalności kompetencjach. Te zdobywa się dzięki uczestnictwu w międzynarodowych projektach, a te mają pracownicy z dużych ośrodków naukowych. Przypomnę, iż jedyne polskie satelity wykonane były jako cubesat-y i to dzięki zawziętości pracowników naukowych z Warszawy, Wrocławia i Krakowa. I tak Państwo polskie dziękuje tym ludziom. A w jakich to projektach uczestniczą uczelnie z Podkarpacia, albo firmy z tamtego regionu? Dlaczego w naszym kraju nie można zamówić to co jest oferowane przez polskie firmy, tylko instytucje państwowe na nowo próbują odkrywać koło. W sumie to jest pytanie retoryczne. Istnieje niewykorzystany potencjał polskich firm, ale one są tam gdzie są silne ośrodki akademickie. Na Podkarpaciu nie ma żadnej infrastruktury służącej do takiej produkcji, choćby pomieszczeń o odpowiedniej czystości.

cxjklvjklcjvkljlz
czwartek, 28 stycznia 2021, 12:17

Nie mam nić przeciwko, tworzeniu potencjału kosmicznego na Podkarpaciu, ale zgadzam się trzeba tworzyć sprawne firmy, a nie dziwne byty zwane klastrami.

MSZ
czwartek, 28 stycznia 2021, 11:26

wszystko jeszcze otwarte, w końcu Exatel będzie potrzebował pozyskać te kompetencje i pewnie opcja dla Creotechu otwarta, a z drugiej strony tak jak min. Ociepa mówił chodzi o to, żeby jak już w Polsce stworzy się te technologie, żeby nie były do kupienia. Np. Airbus mógłby bez problemu kupić taki Creotech i go zamknąć, a z Exatelem tak nie zrobi (bez zgody skarbu państwa)

lsd
czwartek, 4 lutego 2021, 01:28

Airbus może bez problemu kupić polskich polityków, którzy zamkną exatel z dnia na dzień. Zaś Creotech mogą cmoknąć w tylną część ciała, jak właściciele będą mieli zamówienia. Lepiej polegać na firmach prywatnych. To bezpieczniejsze rozwiązanie i gwarantuje uzyskanie rezultatu.

tut
środa, 27 stycznia 2021, 19:59

Nareszcie, coś ma szansę się ruszyć. I zagadka o kiedy Czesi mają satelitę? Abstrahując od tego jaki to jest/był to satelita.

Feluś
środa, 27 stycznia 2021, 19:18

Tworzene polskich klastrów w tym klastrów kosmicznych jest bez wątpienia ze wszech miar słuszne. Takie klastry mogą przez wiele lat wyżywić wiele rodzin w Polsce. Pozwolą też zapewne na stworzenie wielu zupełnie niepotrzebnych projektów za publiczne pieniądze. Natomiast miejmy świadomość że żaden system obserwacji satelitarnej dzięki tym klastrom nie powstanie. Aby taki system lub choćby pojedynczy satelita powstał jest potrzebny pomysł i konsekwencja w realizacji. Tak działał np. jeden z twórców sieci satelitarnej ICEYE Rafał Modrzewski który wraz z wspólnikiem w 3 lata zaprojektował i zbudował satelitę obserwacyjnego SAR. Był to rok 2015. W tym roku sieć ICEYE ma posiadać już 18 satelitów. Natomiast bajania o polskim satelicie obserwacyjnym słyszymy od początku tzw "Dobrej Zmiany" Przez pięć lat udało się wymyśleć klaster. Brawo!

Pytajnik
czwartek, 28 stycznia 2021, 17:09

A może tu chodzi o klaser ze znaczkami o tematyce kosmicznej?

jklfjdsklfjksldf
czwartek, 28 stycznia 2021, 12:19

Tia, prywatny, jest szybszy, tańszy i lepszy niż jakieś dziwne organizacje, gdzie nie wiadomo, kto jest szefem.

KrzysiekS
środa, 27 stycznia 2021, 18:54

Są też Polskie prywatne firmy z tego sektora ciekawe czy je też biorą pod uwagę w tym projekcie?

lsd
czwartek, 4 lutego 2021, 01:21

Oczywiście że nie. One zrobiłyby wszystko bez specjalistów z podkarpacia i do tego o wiele za szybko, bo pewnie powstałby prototyp w mniej niż rok. To jest sygnał dla wyborców, aby nie zapomnieli jak bardzo władza ukochała region, w którym ma największe poparcie.

Wojciech
środa, 27 stycznia 2021, 18:47

Nie wierzę! MON w końcu sie obudził i chce mieć satelity? A jeszcze rok temu twierdzili, że nie potrzebują własnego satelity :-)

Lld
czwartek, 28 stycznia 2021, 09:16

Daj cytat. Ja nigdy takiej deklaracji nie slyszalem.

Wojciech
czwartek, 28 stycznia 2021, 15:45

Ja też nie słyszałem. Czytałem. W oficjalnych dokumentach MON.

Tweets Space24