Samoloty F-15 dla NASA

Wycofane z użytku przez wojsko samoloty dotarły do Centrum Badań Lotniczych NASA im. Armstronga w Edwards w Kalifornii 22 grudnia 2025 roku, ale komunikat na ten temat został opublikowany przez agencję kosmiczną kilka tygodni później. F-15 będą wspierać badania nad lotami naddźwiękowymi w ramach projektu NASA „Flight Demonstrations and Capabilities”, w tym eksperymentalny samolot X‑59 QueSST (Quiet Supersonic Transport), który zaliczył swój debiut w październiku 2025 roku.

Agencja bardzo ceni możliwości, które oferują maszyny F-15. Kluczowe w badaniach są loty z dużą prędkością i na dużych wysokościach. Samoloty mogą bezpiecznie operować na pułapie 18 km, co stanowi górną granicę dla X-59, który w trakcie testów będzie latał na wysokości 16 km.

NASA już eksploatuje dwa samoloty F-15. Nowe maszyny wesprą flotę powietrzną agencji. Jeden z samolotów będzie służył jako aktywny samolot do badań. Drugi natomiast posłuży jako źródło części zamiennych. Pod skrzydłami F-15 nie znajdzie się uzbrojenie, a instrumenty naukowe. Samoloty wcześniej służyły w bazie Kingsley Field Air National Guard Base w stanie Oregon.

„NASA latała F-15 od czasu, gdy na początku lat 70. pojawiły się pierwsze modele. Przez dziesięciolecia na F-15 NASA przeprowadzono dziesiątki eksperymentów naukowych, które wniosły znaczący wkład w aeronautykę i badania nad lotami z dużymi prędkościami.” – skomentował Troy Asher, dyrektor ds. operacji lotniczych w NASA Armstrong.

Według portalu Space.com, w przeszłości NASA wykorzystywała samoloty F-15 do pomiaru zmian ciśnienia wywołanych falami uderzeniowymi, powstającymi, gdy X-59 przekracza barierę dźwięku

Debiut naddźwiękowego samolotu NASA

Pierwszy lot samolotu X‑59 QueSST został przeprowadzony 28 października 2025 roku. Samolot wystartował z lotniska Palmdale Regional Airport w Kalifornii. Według danych serwisu Flightradar24, samolot wykonywał przez ponad godzinę okrążenia nad bazą Edwards Air Force Base, po czym wylądował w tamtejszym ośrodku Armstrong Flight Research Center.

Maszynę zaprojektowano z myślą o osiąganiu prędkości przelotowej (na wysokości 18 km) w granicach Mach 1,42 (1512 km/h). Długość kadłuba samolotu X-59 to ponad 29 m, z kolei rozpiętość skrzydeł to 9 m. Nietypowy, smukły kształt kadłuba ma zapewnić „łagodzenie” fali dźwiękowej. Jest zbudowany na podwoziu samolotu F-16, a jego maksymalna masa startowa wynosi 14,7 t. Odrzutowiec jest napędzany pojedynczym silnikiem General Electric F414.