Przyspieszają prace nad rosyjską odpowiedzią na Starlinka

„Moskwa rozwija system satelitarny Rassvet, będący w praktyce rosyjską odpowiedzią na Starlinka. Jego budowa rozpoczęła się znacznie szybciej, niż pierwotnie zakładano” – ocenił w wywiadzie dla RBC-Ukraine generał Wadym Skibicki, zastępca szefa ukraińskiego wywiadu wojskowego.

Rassvet („Świt”) ma zapewniać szybki internet satelitarny. System rozwija rosyjska firma Bureau 1440, korzystająca ze znaczącego wsparcia finansowego i politycznego Kremla. W marcu br. na orbitę trafiło pierwszych 16 operacyjnych satelitów, a w lipcu wystrzelono kolejną, równie liczną grupę. Do 2027 roku konstelacja ma liczyć 292 satelity i zapewniać globalny zasięg, natomiast do 2035 roku ma zostać rozbudowana do 924 jednostek.

„Na razie system może działać jedynie okresowo, gdy jeden z satelitów przelatuje nad naszym terytorium. Kiedy Rosjanie rozmieszczą pełną konstelację, będzie on funkcjonował podobnie jak Starlink” – zaznaczył Skibicki. Sam Putin zapewnia, że Rosja „już dysponuje takim systemem”. Przyznał jednak, że „wyzwaniem pozostaje zwiększenie jego skali. Wymaga to czasu, ale system już powstał i działa”.

Jasne jest, że choć Rassvet ma być konstelacją komercyjną, będzie także wspierał rosyjskie działania wojenne, co sugerował również sam Putin. System może usprawnić sterowanie dronami i przyspieszyć pozyskiwanie danych wywiadowczych, a w przyszłości jego terminale, ważące poniżej 15 kg, mogłyby być instalowane również na platformach bezzałogowych.

Przyspieszenie prac nad pierwszą rosyjską megakonstelacją należy odczytywać w kontekście utraty przez Rosję dostępu do systemu Starlink w lutym tego roku. To właśnie wtedy firma SpaceX, pod naciskiem Ukrainy i zachodnich rządów, odcięła sygnał wszystkim terminalom niezarejestrowanym oficjalnie w ukraińskim systemie. Był to jeden z decydujących czynników, które pozwoliły Kijowowi odzyskać w tym roku inicjatywę na polu walki i poza nim.

Pierwsze starty satelitów Rassvet pokazują jednak, że obecna przewaga Ukrainy w komunikacji satelitarnej nie będzie trwała wiecznie. Pomimo problemów – Bureau 1440 straciło już jednego satelitę – w kolejnych miesiącach Rosja będzie najpewniej sukcesywnie rozbudowywać konstelację, zwiększając tym samym jej możliwości.

Dlatego, jak przekazał Skibicki, „trwają już rozmowy na temat sposobów przeciwdziałania temu systemowi”. Mogą one obejmować środki stosowane już na szeroką skalę przez Rosjan przeciwko Starlinkowi, czyli zagłuszanie (jamming) oraz ataki cybernetyczne. Przykładem jest rosyjski system walki elektronicznej Volna Kupol Garant, zdolny do zakłócania sygnału Starlinka na obszarze 20 kilometrów kwadratowych.

Rosyjska pogoń za suwerennym systemem łączności satelitarnej nie jest wyjątkiem, lecz coraz wyraźniejszą globalną regułą. Chiny, Europa i Indie również rozwijają lub planują własne odpowiedniki Starlinka, który nie jest postrzegany jako wystarczająco wiarygodny system dla obcych wojsk i administracji rządowych. Nawet Ukraina, obecnie uzależniona od konstelacji Elona Muska, pracuje nad wartą ponad miliard dolarów konstelacją 360 satelitów, projektowanych specjalnie z myślą o działaniu w warunkach wojny elektronicznej.