ESA rusza na północ. Nowy ośrodek zajmie się Arktyką

Uroczystość podpisania miała miejsce podczas tegorocznej Rady Ministerialnej ESA. Głównym zadaniem ośrodka w Norwegii miałoby być monitorowanie i pomoc w walce ze zmianami klimatycznymi przy wykorzystaniu technologii kosmicznych. „Arktyka to ważny ekosystem naukowy, a także region o znaczeniu gospodarczym i geopolitycznym.” - przekazała europejska agencja w komunikacie.

Zmiany klimatu są wynikiem narastającej emisji gazów cieplarnianych, wylesiania, degradacji ekosystemów oraz nadmiernej eksploatacji zasobów naturalnych. Do ekstremalnych zjawisk można zaliczyć m.in. silne wiatry, ulewy, burze tropikalne oraz zmiany w gęstości atmosfery i występowanie ekstremalnych temperatur. Ich występowanie wpływa również na planowanie i przeprowadzanie misji kosmicznych.

W mowie otwierającej posiedzenie Rady Ministerialnej ESA w Bremie głos zabrał dyrektor generalny agencji, Josef Aschbacher, który ocenił, że „największym wyzwaniem świata pozostają zmiany klimatu” i związane z nim nagłe zjawiska pogodowe, takie jak pożary i powodzie, które tylko w ostatnim roku pociągnęły za sobą setki ofiar.

„Region Arktyki - podobnie jak cała planeta - stoi w obliczu zmian, które są nieuniknione, ale wierzę, że przestrzeń kosmiczna może mieć pozytywny wpływ na środowisko i mieszkańców regionu Arktyki. Centrum Arktyki ESA ma ogromny potencjał, aby przynieść korzyści Norwegii, całemu regionowi Arktyki i reszcie Europy.” - powiedziała Simonetta Cheli, dyrektor ds. obserwacji Ziemi w ESA.

Na mocy podpisanego listu intencyjnego zostanie powołana grupa robocza, która do końca 2026 roku opracuje raport na temat możliwości budowy nowego ośrodka w Norwegii. Warto dodać, że w Tromsø znajduje się już centrum kontroli misji satelity Arctic Weather Satellite, który został wyniesiony w przestrzeń kosmiczną w 2024 roku. Jego zadaniem jest demonstracja możliwości dostarczania krótkoterminowych danych meteorologicznych z orbity polarnej.

Nowy ośrodek w Norwegii i... w Polsce?

Podczas tegorocznej Rady Ministerialnej ESA podpisano dwa listy intencyjne dotyczące potencjalnej budowy ośrodka agencji. Podobny dokument podpisano w sprawie budowy ośrodka ESA w Polsce. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, będzie on przeznaczony do rozwoju technologii o podwójnym zastosowaniu (ang. dual-use).

Dokładna lokalizacja obiektu nie została jeszcze wybrana, natomiast ok. 40 osób, w tym m.in. przedstawiciele nauki, biznesu i eksperci, podpisało się pod skierowanym do premiera Donalda Tuska wnioskiem o zlokalizowanie go w Łodzi. Polska zadeklarowała również zwiększenie składki członkowskiej do 731 milionów euro na lata 2026-2028.