Reklama

NAUKA I EDUKACJA

Mars Sample Return. NASA wybrała system przewozu próbek

Autor. NASA [mars.nasa.gov]

Amerykańska agencja kosmiczna NASA przyznała kontrakt na skonstruowanie systemu rakiety powrotnej, pozwalającej na wyniesienie w kosmos i przewiezienie na Ziemię próbek gruntu zebranego na Marsie przez działający tam łazik Perseverance. System ma dostarczyć cenny ładunek do badań z powierzchni Czerwonej Planety na pokład oczekującego w przestrzeni kosmicznej orbitera. Jego wykonawcą będzie spółka Lockheed Martin, która w ciągu najbliższych sześciu lat ma wyprodukować egzemplarze testowe, jak i właściwy pojazd kosmiczny.

Reklama

W ramach szerszej, realizowanej już obecnie wieloetapowej misji Mars Sample Return, NASA przyznała zamówienie o wartości 194 mln USD (około 761 mld PLN) koncernowi Lockheed Martin - w zakres umowy wchodzi opracowanie i skonstruowanie systemu Mars Ascent Vehicle. Będzie to niewielka rakieta z miejscem na autonomiczne przechwycenie pojemnika zawierającego kilkadziesiąt zebranych próbek w postaci fragmentów skał, osadów i gazów atmosferycznych. Po ich skompletowaniu pojazd wystartuje, celem przekazania zasobnika orbiterowi powrotnemu. Spółce wyznaczono termin realizacji kontraktu w perspektywie sześciu najbliższych lat (przy czym start planowany jest na nie wcześniej niż 2026 rok).

Reklama
Ilustracja: ESA–K. Oldenburg [esa.int]
Reklama

Ten sam kontrakt zakłada, że firma dostarczy także większą liczbę jednostek rozwojowych MAV (a ma być to pierwszy pojazd tworzony od zera, który wystartuje z powierzchni innej planety niż Ziemia), celem dokonania ich ewaluacji. Potrzebne jest więc wykonanie fundamentalnych prac rozwojowych, stworzenia niezbędnej dokumentacji, wykonanie testów, integracji, stworzenia zaplecza technicznego i obsługi naziemnej MAV.

YouTube cover video

Cały program Mars Sample Return obejmuje trzy osobne komponenty etapowo realizowanej misji, które razem mają pozwolić na dostarczenie próbek z Marsa na Ziemię przed końcem 2031 roku. Pierwsza z nich - Mars 2020 - już od niemal roku trwa i w ramach zaplanowanej wieloletniej obecności łazika Perseverance zbierany jest materiał geologiczny. Założeniem programu jest zbadanie skał marsańskich zanim na powierzchni planety zawitają pierwsze misje załogowe, celem zebrania jak największej ilości danych o dawnej delcie rzeki znajdującej się w Kraterze Jezero. Badanie ich ma pomóc w lepszym poznaniu dawnego klimatu Marsa, jaki panował kilka miliardów lat temu. Program ma też w swoich założeniach poszukiwanie śladów życia.

Czytaj też

Łazik Perseverance pozostawi probówki w miejscu łatwo dostępnym dla kolejnego wyspecjalizowanego łazika, którzy przybędzie wraz z kolejną misją (Sample Retrieval Lander - SRL). Pojazdem za to odpowiedzialnym będzie łazik Sample Fetch Rover - zbierze on pozostawione na powierzchni Marsa probówki, które następnie za pomocą zainstalowanego na lądowniku SRL robotycznego ramienia zostaną przeniesione z pojazdu do zasobika. Ten w następnie zostanie umieszczony na szczycie rakiety MAV, która po starcie z platformy startowej (lądownika) wejdzie na marsjańską orbitę i przekaże pojemnik pojazdowi Earth Return Orbiter. Oznaczać to będzie początek trzeciego i ostatniego etapu programu MSR.

Czytaj też

W środku ERO pojemnik zostanie zabezpieczony i umieszczony wewnątrz ziemskiego lądownika EEV (Earth Entry Vehicle) za pomocą robotycznych ramion. Orbiter jest pojazdem o masie 6 ton - rozpocznie podróż ku Czerwonej Planecie wraz ze startem rakiety Ariane 6 w 2026 roku. Wyposażony będzie w baterie słoneczne o powierzchni 144 m² i rozpiętości paneli ponad 40 m. Za napęd posłużą silniki jonowe RIT-2X.

Około 2031 roku, tj. po blisko rocznej podróży i zbliżeniu się do naszej planety ERO wypuści lądownik EEV, który lecąc po zadanej trajektorii ma wylądować ostatecznie na pustyni w amerykańskim stanie Utah, skąd próbki marsjańskiego gruntu trafią do punktu przyjęcia i kwarantanny. Po otwarciu probówek zostaną wykonane wstępne pomiary w celu stworzenia szczegółowego katalogu, umożliwiającego skierowanie określonych części materiału do specjalistycznych badań naukowych. Podsumowanie realizacji misji - według prognoz - ma nastąpić na początku czwartej dekady XXI wieku.

Czytaj też

Reklama

Komentarze

    Reklama