Nowy rekord na Marsie. Perseverance przejechał ponad 45 km

Rekord został pobity podczas 2006. sola misji, czyli marsjańskiego dnia. Perseverance przekroczył wówczas wynik 45,16 km ustanowiony przez Opportunity, który badał Czerwoną Planetę w latach 2004–2018. Pokonanie tej odległości zajęło poprzednikowi niemal 15 lat, podczas gdy Perseverance osiągnął ją w około pięć i pół roku.

Istotną rolę w ustanowieniu rekordu odegrał system autonomicznej nawigacji (AutoNav). Umożliwia on łazikowi analizowanie obrazów otoczenia, tworzenie trójwymiarowej mapy przeszkód i samodzielne wyznaczanie trasy między punktami wskazanymi przez operatorów na Ziemi. Dzięki temu Perseverance może sprawniej poruszać się po nierównym i trudnym terenie Marsa.

Łazik jest w stanie pokonać nawet 412 m w ciągu jednego sola. Podczas pojedynczej analizy otoczenia przetwarza około 600 tys. punktów pomiarowych. Dla porównania Sojourner, pierwszy marsjański łazik NASA, wykorzystywał około 20 punktów do oceny terenu.

NASA podkreśla, że podstawowe systemy Perseverance pozostają sprawne. Pierwotny plan misji zakładał przejechanie około 20 km, a obecny wynik znacznie przekracza to założenie. Zespół spodziewa się, że pojazd będzie mógł kontynuować jazdę i pokonywać kolejne kilometry w nadchodzących latach.

Obecnie Perseverance bada obszar Lac de Charmes przy zachodnim obrzeżu krateru Jezero, przemieszczając się w kierunku rejonu Idubi. Naukowcy analizują tam bardzo stare skały, które mogą dostarczyć informacji o wczesnej historii planety. W rejonie Idubi zespół misji liczy na znalezienie śladów dawnych systemów hydrotermalnych.

Krater Jezero powstał w wyniku uderzenia ciała niebieskiego. Miliardy lat temu znajdowało się w nim jezioro zasilane przez rzekę, której pozostałością jest dawna delta. Zachowane w tym obszarze skały mogą pomóc w odtworzeniu warunków panujących na Marsie w okresie, gdy na jego powierzchni występowała ciekła woda.

W dalszej części rozszerzonej misji Perseverance ma kierować się na południe, w stronę formacji Rainbow Falls. Jest to blok pradawnej skorupy marsjańskiej wyniesiony podczas uderzenia, które doprowadziło do powstania krateru Jezero. Naukowcy chcą zbadać tamtejsze skały, w tym materiały mogące zawierać kaolinit – minerał ilasty powstający m.in. w wyniku oddziaływania wody ze skałami.

Przypomnijmy, że Perseverance wylądował na Marsie 18 lutego 2021 roku. Jednym z głównych celów misji jest pobieranie i zabezpieczanie próbek skał oraz regolitu, które miały zostać sprowadzone na Ziemię w ramach programu Mars Sample Return (MSR). Ich szczegółowa analiza w laboratoriach pozwoliłaby lepiej poznać geologiczną historię planety i sprawdzić, czy zachowały się w nich potencjalne ślady dawnego życia.

Przyszłość programu pozostaje niepewna. Dotychczasowa koncepcja MSR była krytykowana ze względu na wysokie koszty i odległy termin realizacji. Wcześniejsze szacunki wskazywały na wydatki rzędu 8–11 mld dolarów, a sprowadzenie próbek mogłoby nastąpić dopiero około 2040 r. NASA nadal analizuje alternatywne rozwiązania dotyczące sprowadzenia próbek pobranych przez łazik Perseverance, jednak obecnie nie ma ustalonego terminu realizacji całej misji.

Niezależnie od losów programu, Perseverance kontynuuje badania na Marsie. Do tej pory zebrał 29 próbek skał i regolitu z dna krateru, dawnej delty rzecznej oraz jego obrzeży. NASA przedłużyła misję, aby umożliwić dalsze badania krateru Jezero i jego okolic mniej więcej do końca 2028 r. Zebrany materiał pozostaje cennym zasobem naukowym, choć termin jego sprowadzenia na Ziemię nie jest obecnie przesądzony.