Ponad tysiąc firm sektora kosmicznego apeluje do europejskich polityków

9 września, tuż przed rozpoczęciem międzynarodowego szczytu kosmicznego w Paryżu, przedstawiciele największych sektorów kosmicznych na kontynencie wystosowali wspólne oświadczenie do europejskich decydentów w sprawie przyszłości branży. Podkreślili w nim swoją jedność oraz przekonanie, że „europejskie ambicje kosmiczne mogą zostać zrealizowane tylko wtedy, gdy Francja, Niemcy i Włochy będą nadal działać wspólnie, a cały europejski ekosystem kosmiczny, od programów flagowych po rozwijające się zdolności, otrzyma warunki pozwalające mu pewnie się rozwijać”.

Moment publikacji oświadczenia nie jest przypadkowy. Europa wchodzi w okres kluczowych rozstrzygnięć budżetowych i regulacyjnych, również z perspektywy sektora kosmicznego. Finalizowane są prace nad kolejnym budżetem Unii Europejskiej oraz Europejskim Funduszem Konkurencyjności (EFK), a po stronie regulacyjnej trwają prace nad EU Space Act, który ma ujednolicić przepisy dotyczące sektora na terenie UE.

W dokumencie przedstawiciele przemysłu wskazali pięć priorytetów, które ich zdaniem powinny zostać uwzględnione przez europejskich decydentów w trwających pracach legislacyjnych:

• Pełne uznanie domeny kosmicznej za infrastrukturę krytyczną oraz jeden z filarów europejskiej suwerenności.
• Przeznaczenie ambitnego budżetu w wysokości co najmniej 60 mld euro na komponent kosmiczny Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, aby osiągnąć wymaganą skalę przemysłową i poziom autonomii strategicznej.
• Wprowadzenie europejskiej preferencji w strategicznych obszarach systemu zakupowego wszędzie tam, gdzie bezpieczeństwo, odporność i niezależność mają kluczowe znaczenie.
• Zapewnienie interoperacyjności i komplementarności przy rozwijaniu narodowych systemów kosmicznych.
• Stworzenie odpowiednio dopasowanego środowiska regulacyjnego, sprzyjającego innowacjom i skalowaniu produkcji.

Proponowane działania nie są nowe, ponieważ podobne postulaty pojawiały się już wielokrotnie w przeszłości. Recepty na poprawę relatywnej pozycji europejskiego sektora kosmicznego są powszechnie znane. Problemem pozostaje ich wdrożenie z wymaganą szybkością i rozmachem. Otwarty apel przedstawicieli ponad 1000 firm sektora dokłada się do rosnącej presji na państwa i instytucje europejskie, aby przejść od deklaracji do realnych działań tu i teraz.

Znacząca część postulatów sektora pobrzmiewała w deklaracjach i przemówieniach podczas paryskiego szczytu. Na przykład w podpisanej przez większość europejskich państw deklaracji pt. „Europa jako potęga kosmiczna XXI wieku” uznano przestrzeń kosmiczną za infrastrukturę krytyczną, wzywając jednocześnie do rozwoju przyjaznego środowiska regulacyjnego oraz interoperacyjnych systemów kosmicznych.

Kwestia europejskiej preferencji została zdecydowanie poparta przez prezydenta Emmanuela Macrona, który nazwał ją „kluczową”. Szersza europejska debata oraz propozycje Komisji Europejskiej dotyczące wymogu „buy European” w kontraktach publicznych w strategicznych sektorach dodatkowo zwiększają szanse na jej wprowadzenie.

Szczyt pokazał również, że istnieje szeroki konsensus co do tego, że sektor potrzebuje stabilnego i większego finansowania. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powróciła do planu przeznaczenia 131 mld euro na obronność, bezpieczeństwo i przestrzeń kosmiczną w ramach przyszłego Europejskiego Funduszu Konkurencyjności (EFK). Nie padła jednak deklaracja, aby aż połowa tej sumy została przeznaczona na sektor kosmiczny.