Drugie stanowisko startowe na Andøyi. Norwegia wyda 60 mln euro

Andøya Spaceport pozostaje obecnie jedynym operacyjnym kosmodromem orbitalnym w Europie kontynentalnej. To właśnie stamtąd 5 września br. niemiecka firma Isar Aerospace przeprowadziła historyczny start rakiety Spectrum, który był zarazem pierwszym udanym lotem orbitalnym z naszego kontynentu oraz pierwszym takim osiągnięciem prywatnej europejskiej firmy.

Tym samym norweski port kosmiczny staje się jednym z filarów europejskiej autonomii kosmicznej, oferując istotną przewagę geostrategiczną nad położonym po drugiej stronie Atlantyku kosmodromem w Gujanie Francuskiej. Jego znaczenie może jeszcze wzrosnąć w nadchodzących latach, wraz z planowanym wejściem do użytku kolejnych prywatnych europejskich rakiet nośnych. Rodzi to jednak obawy o przepustowość obecnie dostępnej infrastruktury.

Naprzeciw rosnącemu europejskiemu popytowi na usługi startowe wyszedł norweski rząd, który właśnie podjął decyzję o sfinansowaniu rozbudowy kosmodromu na Andøyi o drugie stanowisko startowe. W opublikowanym 7 października projekcie budżetu na 2027 r., którego priorytetami są obronność, edukacja i ochrona zdrowia, przewidziano przeznaczenie na ten cel łącznie 323,3 mln koron norweskich (około 30 mln euro).

Budowa drugiego stanowiska startowego wraz z niezbędną towarzyszącą infrastrukturą i systemami bezpieczeństwa ma potrwać dwa lata i zakończyć się w 2028 r. Drugi rok prac budowlanych ma pochłonąć kolejne 323 mln koron norweskich, zamykając łączny koszt inwestycji w kwocie 646 mln koron (około 60 mln euro).

Norwegowie zwiększą także bezpośrednią kontrolę państwa nad kosmodromem, którego infrastruktura ma być odtąd budowana i zarządzana przez państwo. Decyzja ta odzwierciedla rosnące znaczenie Andøyi dla norweskiego bezpieczeństwa narodowego, a także coraz większe zaangażowanie finansowe państwa w rozwój kosmodromu.

Państwowa spółka Andøya Space, która dotychczas pełniła te zadania, ma natomiast skoncentrować się na funkcji operatora portu kosmicznego, odpowiadając m.in. za kontrolę startów i zawieranie umów z operatorami rakiet nośnych. Będzie również płacić państwu za korzystanie z infrastruktury, choć szczegóły tej współpracy są jeszcze ustalane. Z kolei za zabezpieczenie terenu kosmodromu ma odpowiadać norweskie wojsko.

Drugie stanowisko startowe umożliwi w końcu przeprowadzanie startów z Andøyi także innym firmom rakietowym niż Isar Aerospace. Zgodnie z umową zawartą w 2021 r. niemiecki startup ma bowiem wyłączne prawo do korzystania z obecnie jedynego stanowiska startowego przez okres do 20 lat.