Orbitalne pociski będą odstraszać Rosję? Ujawniono plan niemieckiej firmy

W artykule z 5 listopada brytyjski dziennik „The Times” ujawnił to, co określił mianem „tajnej europejskiej misji budowy pocisków kosmicznych o nieograniczonym zasięgu”. Według ustaleń gazety niemiecka firma ATMOS Space Cargo pracuje nad koncepcją konwencjonalnej broni orbitalnej, która wykorzystywałaby rozwijaną przez nią technologię kosmicznych kapsuł transportowych do rażenia celów naziemnych.

Broń orbitalna o nieograniczonym zasięgu

Choć nie ujawniono szczegółów technicznych, znana jest ogólna zasada działania zdolności typu Precision Orbital Deep Strike (PODS). Opierałby się on prawdopodobnie na wynoszonej w kosmos platformie orbitalnej, która w razie ataku wchodziłaby ponownie w atmosferę, chroniąc przenoszony konwencjonalny ładunek bojowy przed ekstremalnymi temperaturami, a następnie uwalniając go przed uderzeniem w wyznaczony cel.

ATMOS zamierza w tym celu wykorzystać doświadczenie zdobyte przy rozwijaniu rodziny bezzałogowych kapsuł orbitalnych PHOENIX. Opracowywane w jej ramach technologie transportu ładunków oraz ich kontrolowanego sprowadzania z orbity na Ziemię mogłyby stanowić podstawę przyszłego systemu PODS.

Według „The Times” ATMOS poszukuje dużego partnera z europejskiego przemysłu obronnego, który zapewniłby brakujące kompetencje technologiczne oraz zaplecze przemysłowe niezbędne do realizacji tak ambitnego przedsięwzięcia. Wśród potencjalnych partnerów wymieniono europejskiego producenta uzbrojenia rakietowego MBDA, który mógłby wnieść doświadczenie m.in. w projektowaniu i produkcji pocisków, głowic bojowych oraz systemów naprowadzania.

Kosmiczny filar europejskiego odstraszania?

Doniesienia „The Times” nabierają jeszcze większego sensu w świetle marcowego artykułu Sebastiana Klausa, CEO ATMOS Space Cargo, opublikowanego na platformie LinkedIn. Przekonywał w nim, że Europa potrzebuje potężnego środka odstraszania konwencjonalnego, który uzupełniałby odstraszanie nuklearne, z natury będące rozwiązaniem ostatecznym. Klaus wezwał do rozwoju zdolności precyzyjnego rażenia z orbity, „umożliwiających neutralizację dowolnego celu wojskowego na Ziemi w ciągu 60 minut, z centymetrową dokładnością”.

Co szczególnie istotne, zdaniem Klausa taka broń byłaby zgodna z prawem międzynarodowym, nie naruszając postanowień Traktatu o przestrzeni kosmicznej z 1967 r., który zakazuje umieszczania na orbicie broni masowego rażenia. „Pozbawia ona przeciwnika pewności, że zdoła przeprowadzić agresję, zanim nadejdzie precyzyjna i proporcjonalna odpowiedź” – przekonywał w swoim artykule szef ATMOS.

Z perspektywy strategicznej propozycja ta ma sens, ponieważ zapewniłaby Europie bardziej elastyczne narzędzie odstraszania Rosji poniżej progu wojny nuklearnej. Precyzyjna broń orbitalna klasy kosmos–ziemia mogłaby znacząco komplikować kalkulacje Moskwy, zwiększając ryzyko i niepewność związane z ewentualnym atakiem konwencjonalnym, w tym nawet ograniczonym uderzeniem rakietowo-dronowym.

Nie jest to jednak magiczne rozwiązanie, a opracowanie takiego systemu wymagałoby pokonania szeregu poważnych przeszkód technicznych i operacyjnych. „The Times” przytacza m.in. wypowiedź anonimowego wojskowego, który ocenił, że trajektoria lotu takiej broni byłaby stosunkowo łatwa do wykrycia i śledzenia. Kolejnym wyzwaniem jest sama mechanika orbitalna, która wymagałaby zaawansowanych zdolności manewrowania i naprowadzania, aby pocisk mógł skutecznie razić cele na skalę międzykontynentalną.

Dochodzą do tego problemy związane z ochroną termiczną podczas wejścia w atmosferę przy jednoczesnym utrzymaniu odpowiedniej prędkości oraz zapewnieniu skuteczności rażenia. Wszystko to sprawia, że mówimy o jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie rodzajów uzbrojenia na świecie, którego rozwój mogłyby dodatkowo utrudnić europejskie ograniczenia prawne i ramy regulacyjne niedostosowane do tego typu systemów.

Inicjatywa ATMOS pokazuje zarazem ambicje firmy w zakresie rozwoju rozwiązań stricte militarnych, i to bardzo dużego kalibru. Nie mówimy już bowiem o technologii podwójnego zastosowania (dual-use), lecz o pełnoprawnej broni o charakterze strategicznym. Co szczególnie ciekawe, do jej opracowania miałaby posłużyć cywilna technologia kapsuł kosmicznych. Fakt ten tylko podkreśla wrodzony charakter dual-use technologii kosmicznych, który ATMOS zamierza skapitalizować.

Długa droga do rzeczywistości. Wyzwania i szanse dla Polski

Oczywiście omawiana broń jest kwestią raczej dalszej niż bliższej przyszłości. Mówimy o wczesnym etapie rozwoju, koncepcji i planach, które muszą otrzymać odpowiednie europejskie finansowanie i wsparcie technologiczne innych firm. Nie powstrzyma ona rosyjskiej eskalacji na poziomie hybrydowym dzisiaj ani za rok, ale przy odpowiedniej mobilizacji mogłaby się stać jedną z europejskich podstaw odstraszania przez ukaranie konwencjonalnych rosyjskich ataków w ramach szerszych zdolności do głębokich, precyzyjnych uderzeń.

Szanse na to, że tego rodzaju uzbrojenie w przyszłości może realnie wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez rosyjskie władze, mogłoby zwiększyć przekształcenie inicjatywy w szerszy europejski projekt realizowany przez międzynarodowe konsorcjum. Przykładem takiego modelu współpracy mogą być już realizowane w Europie inicjatywy rozwoju zdolności deep strike, takie jak European Long-Range Strike Approach (ELSA) czy Deep Precision Strike Capability Investment Initiative.

Rozwój takiego uzbrojenia stwarza również dużą szansę dla Polski – nie tylko jako potencjalnego nabywcy, ale także aktywnego uczestnika jego opracowania poprzez zaangażowanie krajowych firm i zasobów. Nie są to jedynie czcze spekulacje. W czerwcu br. ATMOS utworzyła w Krakowie spółkę zależną ATMOS WORKS, specjalizującą się w logistyce kosmicznej oraz technologiach dual-use.

Firma wiąże duże nadzieje z polskim rynkiem, a polski kapitał jest już w niej obecny za sprawą funduszu venture capital Balnord, który był jednym z liderów jej pierwszej rundy finansowania. Biorąc pod uwagę nasze położenie geostrategiczne, ambicje kosmiczne, nacisk na rozwój zdolności do precyzyjnych uderzeń deep strike, a przede wszystkim już istniejące bliskie związki firmy z Polską, nie powinniśmy jedynie bacznie przyglądać się tej inicjatywie.