Wojsko Polskie uruchomiło Centrum Operacji Satelitarnych

W wydarzeniu udział wzięli m.in.: Sekretarz Stanu w MON Cezary Tomczyk, prezes Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) Marta Wachowicz, szef Agencji Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych płk Leszek Paszkowski, Dowódca Centrum Operacji Satelitarnych płk Grzegorz Matyja oraz Dowódca Sił Kosmicznych USA na Europę i Afrykę gen. Jacob Middleton.

Już na samym początku podkreślono, że uroczystość inaugurująca działalność operacyjną Centrum Operacji Satelitarnych jest wyrazem konsekwentnie budowanej zdolności Rzeczypospolitej Polskiej w domenie kosmicznej — zdolności, które wzmacniają świadomość sytuacyjną, podnoszą odporność państwa oraz realnie wspierają procesy w kluczowym obszarze bezpieczeństwa i obronności.

„Centrum jest główną strukturą dowódczo-sztabową odpowiedzialną za planowanie i prowadzenie operacji w przestrzeni kosmicznej. Tym samym dołączamy dziś do grona państw, które w ramach prowadzonych operacji wielodomenowych uwzględniają również piątą domenę operacyjną — domenę kosmiczną” — podkreślił płk Leszek Paszkowski.

Inauguracja miała również wymiar partnerski, gdyż w tworzeniu Centrum Operacji Satelitarnych brało udział amerykańskie wojsko, a dokładniej Siły Kosmiczne (U.S. Space Force; USSF). „Centrum powstało w ścisłej współpracy i przy dużym wsparciu amerykańskich sił kosmicznych, za co bardzo dziękuję. Zbudowane zdolności pozwalają na zaawansowane rozpoznawanie i śledzenie obiektów w przestrzeni kosmicznej z wykorzystaniem sensorów rozmieszczonych na całym świecie, w celu budowania świadomości sytuacyjnej polskich sił zbrojnych w domenie kosmicznej” — opisał płk Paszkowski.

Szef ARGUS dodał również, że umożliwia to stałe monitorowanie przestrzeni kosmicznej, zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony własnych oraz sojuszniczych zasobów satelitarnych, a w rezultacie utrzymanie ciągłości wsparcia z pułapu kosmicznego dla wszystkich rodzajów sił zbrojnych. „Nasi operatorzy pełnią już stałe dyżury operacyjne, współpracując z sojusznikami, w tym przede wszystkim z Siłami Kosmicznymi Stanów Zjednoczonych” — oznajmił.

Płk Grzegorz Matyja, pełniący funkcję zastępcy szefa ARGUS oraz Dowódcy COS, opisał z kolei, na jakich obszarach będzie koncentrować się działalność nowego Centrum. „Obejmują one wsparcie operacji i działalności sił zbrojnych, rozwijanie współpracy międzynarodowej oraz koordynację działań z sojusznikami, budowanie świadomości sytuacyjnej w domenie kosmicznej, koordynowanie wykorzystania danych, usług i produktów wynikających ze zdolności systemów satelitarnych, a także zapewnienie bezpieczeństwa narodowym systemom satelitarnym w toku prowadzonych operacji kosmicznych”.

Dowódca COS dodał również, że Centrum będzie realizować te zadania w ścisłej koordynacji z Centrum Wsparcia Satelitarnego, które odpowiada za kontrolę satelitów na orbicie oraz zarządzanie ich sensorami. Z przekazanych informacji wynika, że istotnym partnerem działalności Centrum będzie m.in. Polska Agencja Kosmiczna, a dokładniej Departament Bezpieczeństwa Kosmicznego POLSA, który dysponuje własnymi możliwościami obserwacyjnymi.

„Polska Agencja Kosmiczna dysponuje dostępem do własnych sensorów, które mogą być zadaniowane zgodnie z naszymi potrzebami. To właśnie przez POLSA przekazywana jest lista obiektów kosmicznych będących przedmiotem naszego szczególnego zainteresowania” — zaznaczył płk Matyja.

Głos zabrał również Sekretarz Stanu w MON Cezary Tomczyk, który podkreślił, że osiągnięcie gotowości operacyjnej przez Centrum Operacji Satelitarnych jest z perspektywy polityki państwa momentem przełomowym. „Rok 2025 był rokiem, w którym Polska po raz pierwszy stała się właścicielem satelity wojskowego. Natomiast rok 2026 będzie kolejnym kamieniem milowym — tylko w tym roku na orbicie znajdzie się dziewięć dodatkowych satelitów Rzeczypospolitej Polskiej, i to nie jest nasze ostatnie słowo” — podkreślił Cezary Tomczyk.

Sekretarz Stanu w MON zwrócił się także do przedstawicieli amerykańskiego wojska, którym podziękował za wsparcie przy budowie Centrum. „Trzeba jasno powiedzieć, że największymi zdolnościami w zakresie sił kosmicznych dysponują dziś USA, i to od najlepszych uczymy się najskuteczniej. Osiągnięta gotowość operacyjna oraz kolejne transze wyszkolonych żołnierzy są bezpośrednim efektem tej współpracy. Dziękuję Kongresowi Stanów Zjednoczonych, administracji amerykańskiej oraz prezydentowi Donaldowi Trumpowi za wkład finansowy, który przyczynił się do utworzenia tego Centrum” — podsumował.

Przypomnijmy, że Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS) rozpoczęła swoje działanie 27 czerwca 2024 roku. Jest odpowiedzialna za zarządzanie i kierowanie systemami satelitarnymi wprowadzanymi na wyposażenie Sił Zbrojnych, obronę i ochronę tych systemów, a także realizację zadań dotyczących świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej.

Warto także przypomnieć, że Siły Zbrojne RP od 2025 r. posiadają na orbicie pierwszego satelitę o przeznaczeniu militarnym. Jest to jednostka radarowa (SAR) opracowana przez firmę ICEYE w ramach programu MikroSAR.

Zgodnie z powyższą zapowiedzią ministra Tomczyka, w 2026 r. na orbitę mają trafić kolejne jednostki zakontraktowane w ramach MikroSAR oraz jednostki optoelektroniczne programu MikroGLOB. W międzyczasie trwają przygotowania satelitów systemu POLEOS, które są budowane przez francuską firmę Airbus Defence & Space.

Należy pamiętać, że samo posiadanie satelitów nie gwarantuje przewagi. Kluczowe znaczenie ma zdolność do ich zadaniowania, integracji danych, zapewnienia ciągłości działania oraz reagowania na zagrożenia w domenie kosmicznej. Dlatego osiągnięcie gotowości operacyjnej przez Centrum Operacji Satelitarnych stanowi logiczne dopełnienie budowy narodowych zdolności kosmicznych, a zarazem realny wkład Polski w potencjał NATO w piątej domenie operacyjnej, wzmacniający interoperacyjność z kluczowymi sojusznikami.