Centrum kosmiczne w kopalni? Pierwsze eksperymenty możliwe jeszcze w tym roku

W sierpniu minister finansów i gospodarki Andrzej Domański ogłosił, że powstanie samorządowa spółka celowa (tworzona przez: Katowice, Woj. Śląskie i Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię), która m.in. przygotuje studium wykonalności projektu utworzenia centrum technologii kosmicznych na terenie likwidowanej kopalni Wujek w Katowicach.

Równocześnie ruszył formalny proces konsultacji z firmami z sektora kosmicznego, a następnie – z instytucjami naukowymi – podał w rozmowie z PAP pomysłodawca tej koncepcji dr Tomasz Rożek. Dodał, że w planach są już pierwsze eksperymenty oraz działania edukacyjne – możliwe, że jeszcze w tym roku.

Zaznaczył jednak, że działania te są powiązane z procedurami i kwestiami prawno-formalnymi, ponieważ formalnie kopalnia jest w procesie likwidacji.

Zgodnie z ideą Tomasza Rożka chodzi o wykorzystanie m.in. podziemnej części infrastruktury kopalni Wujek. Pomysłodawca argumentuje, że symulacje osiedlania się ludzi najpierw na bliższych obiektach, jak Księżyc, a później na dalszych będą dokonywały się pod ziemią. Kopalniana infrastruktura może zatem zapewniać optymalne warunki testowe.

W jego ocenie to również szansa na opowiedzenie Śląska na nowo – jako regionu powstałego kiedyś na technologiach wydobywczych, które były innowacyjne i przełomowe jak na tamte czasy. „Oczywiście świat się zmienia, zmieniają się technologie. Dzisiaj możemy stać się takim pewnego rodzaju CERN-em technologii kosmicznych, czyli jednym z nielicznych takich miejsc na świecie” – podkreślił Rożek.

Idea powstania centrum technologii kosmicznych w kopalni była tematem jednej z dyskusji podczas 35. Forum Ekonomicznego w Karpaczu.

Astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski, który brał w niej udział, podkreślił, że cieszy się z kolejnych, nowych w Polsce inicjatyw sektora kosmicznego. Jak mówił, kopalnię można wykorzystać do testowania maszyn do eksploracji kosmosu, wykorzystując do tego głębokie na kilkaset metrów szyby kopalniane.

Koncepcja utworzenia centrum technologii kosmicznych w oparciu o infrastrukturę Wujka jest kolejnym elementem planowania przyszłości tego historycznego miejsca. Wydobycie zakończono tam w 2021 r., od 1 kwietnia br. trwa formalna likwidacja: Polska Grupa Górnicza przekazała tę kopalnię do swojego Zakładu Likwidacji Kopalń.

Kopalnia Wujek ma szczególne znaczenie dla historii Katowic i Polski. Górnicy, którzy strajkowali przeciw wprowadzeniu stanu wojennego, zostali brutalnie spacyfikowani 16 grudnia 1981 r. Dziewięciu z nich zginęło. Pamięć o ofiarach pielęgnuje Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, które działa w dawnych budynkach kopalni. Jego rozbudowana siedziba została otwarta 27 czerwca br.