Rozległe rzeki na Marsie. Tam mogło kwitnąć życie

"Miliardy lat temu na Marsie padał deszcz"

Jak wyjaśniają, woda gromadziła się w dolinach i rzekach, wypełniała kratery, przelewała się przez ich krawędzie i spływała do kanionów, być może docierając nawet do wielkiego marsjańskiego oceanu.

Na Ziemi obszary wokół wielkich systemów rzecznych należą do najbardziej zróżnicowanych ekologicznie regionów planety – wystarczy wspomnieć o dorzeczu Amazonki z jego dziesiątkami tysięcy znanych gatunków. Badacze uważają, że podobne systemy na Marsie mogły być potencjalnymi kolebkami życia w czasach, gdy płynęła tam woda. Wyjaśniają, że zwykle im większa jest rzeka, tym więcej niesie substancji potrzebnych życiu.

„Od dawna wiedzieliśmy, że na Marsie istniały rzeki” – mówi Timothy A. Goudge, współautor badania opisanego na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”, cytowany w informacji prasowej i na stronie „Texas Geosciences” The University of Texax, Austin. „Jednak tak naprawdę nie wiedzieliśmy, w jakim stopniu rzeki te tworzyły rozległe systemy odwadniające w skali globalnej”.

Naukowcy połączyli opublikowane wcześniej, oddzielne zbiory danych dotyczących marsjańskich sieci dolin, jezior i rzek. Następnie wyznaczyli obejmujące je systemy rzeczne, aby określić ich całkowitą powierzchnię.

Marsjańska Dolina Wielkich Jezior?

Jak donoszą, zidentyfikowali 19 dużych skupisk sieci dolin, strumieni, jezior, kanionów i osadów, z których 16 łączyło się w zlewnie o powierzchni 100 tys. kilometrów kwadratowych lub większej. To próg, który na Ziemi pozwala zaklasyfikować obszar jako duże dorzecze.

Praca ta – podkreślają badacze - stanowi pierwszą systematyczną identyfikację wielkich dorzeczy na Marsie przeprowadzoną w skali całej planety. „Zrobiliśmy najprostszą rzecz, jaką dało się zrobić. Po prostu to wszystko zmapowaliśmy i połączyliśmy w całość” – opowiada kierujący pracami Abdallah S. Zaki.

Naukowcy zwracają uwagę, że na Ziemi wielkie zlewnie o powierzchni co najmniej 100 tys. kilometrów kwadratowych są znacznie częstsze (łącznie 91), niż zaobserwowane na Marsie. Największy z nich - system dorzecza Amazonki - zajmuje około 6,2 miliona kilometrów kwadratowych. System dorzecza rzeki Kolorado w Teksasie ledwie kwalifikuje się jako duży, osiągając powierzchnię 103 tys. kilometrów kwadratowych.

Ziemia ma znacznie więcej systemów rzecznych, niż kiedyś miał Mars, a zawdzięcza to intensywnej aktywności tektonicznej. W przeważającej mierze Mars pokryty jest czymś, co badacze określają mianem mozaiki mniejszych systemów rzecznych.

Choć każdy z nich stanowił potencjalnie środowisko nadające się do życia, według naukowców to właśnie te 16 wielkich zlewni może być najbardziej wartościowym celem przyszłych badań nad zdolnością Marsa do podtrzymywania życia.