Francja i Niemcy zbudują samolot kosmiczny VORTEX

Z dostępnych informacji wynika, że współpraca obejmie rozwój wariantu VORTEX-S, który ma zostać wspólnie zaoferowany Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) jako suwerenny system nowej generacji do transportu kosmicznego.

Projekt zakłada opracowanie wielokrotnego użytku samolotu zdolnego do transportu ładunków na niską orbitę okołoziemską, realizacji autonomicznych misji orbitalnych, a docelowo także transportu astronautów. Program VORTEX (Véhicule Orbital Réutilisable de Transport et d’Exploration) został oficjalnie zaprezentowany podczas ubiegłorocznych targów Paris Air Show.

Zgodnie z podpisanym porozumieniem Dassault Aviation będzie pełnić rolę głównego integratora programu i odpowiadać za rozwój samolotu, natomiast spółka OHB zajmie się opracowaniem modułu serwisowego dla wersji VORTEX-S.

Z informacji, które zostały przekazane przez portal European Spaceflight.com, wynika, że inicjatywa pozostaje otwarta również na udział kolejnych europejskich podmiotów z sektora kosmicznego i obronnego, które mogłyby rozszerzyć konsorcjum rozwijające program VORTEX.

Pierwszym etapem programu jest demonstrator technologii oznaczony jako VORTEX-D, rozwijany przy wsparciu francuskiego Ministerstwa Sił Zbrojnych. Według ujawnionych informacji jego start planowany jest na 2027 r. Zarówno strona francuska, jak i media branżowe wskazują, że nośnikiem platformy będzie rakieta Electron od firmy Rocket Lab, która jest w stanie wynieść na orbitę okołoziemską do 300 kg ładunku.

Całkowity koszt demonstratora szacowany jest obecnie na około 70 mln euro. Ponad połowę finansowania zapewnia Dassault Aviation, natomiast pozostałe środki pochodzą z budżetu francuskiego resortu obrony. Kolejnym etapem rozwoju ma być większy i bardziej zaawansowany wariant VORTEX-S, rozwijany już we współpracy z OHB.

Jeszcze przed posiedzeniem Komisji firma przygotowała specjalną mapę rozwoju samolotu VORTEX, która zakłada m.in. partnerstwa publiczno-prywatne oraz ekspansję na rynki zagraniczne. Konstrukcja zostanie przygotowana w 4 fazach:

• Faza 1: VORTEX-D - demonstrator w skali 1:3;
• Faza 2: VORTEX-S - inteligentna, autonomiczna platforma latająca w skali 2:3;
• Faza 3: VORTEX-C - pełnowymiarowy samolot do transportu cargo;
• Faza 4: VORTEX-M - pełnowymiarowy samolot do transportu załogi.

„To nie jest popis, lecz chęć umieszczenia Francji w czołówce przemysłu aeronautycznego. W tej dziedzinie istnieją już systemy chińskie i amerykański wahadłowiec X-37B. Konieczne jest posiadanie środków wielokrotnego użytku, biorąc pod uwagę możliwość pozbawienia nas dostępu do kosmosu” – podkreślił dyrektor generalny Francuskiej Agencji Uzbrojenia Emmanuel Chiva.

Program VORTEX wpisuje się w szersze działania ESA dotyczące budowy europejskich zdolności transportu orbitalnego. Agencja od 2023 r. realizuje inicjatywę LEO Cargo Return Service, której celem jest stworzenie niezależnego europejskiego systemu transportu i sprowadzania ładunków z orbity.

W pierwszej fazie programu kontrakty otrzymały The Exploration Company oraz Thales Alenia Space. Obecnie ESA przygotowuje kolejną fazę projektu, dopuszczając udział nowych podmiotów i zakładając realizację demonstracyjnych misji orbitalnych pod koniec dekady - zarówno do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), jak i przyszłych komercyjnych stacji orbitalnych.