Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Kosmos nowym „objawionym przeznaczeniem” USA? Deklaracja Trumpa

ISS, Flaga, Kosmos
Autor. NASA

Nowa proklamacja prezydenta Donalda Trumpa próbuje pogodzić wizję amerykańskiego prymatu w kosmosie z prawem całej ludzkości do jego wykorzystania. Czy jesteśmy świadkami narodzin kosmicznego spadkobiercy „Manifest Destiny”?

Reklama

„Przeznaczeniem Ameryki jest eksplorowanie i przesuwanie naszych granic poza Ziemię, aż po najdalsze zakątki kosmosu” – stwierdza już pierwsze zdanie deklaracji z 3 listopada br. Dalej pojawia się jeszcze więcej patosu poprzez odwołania do „świętego dziedzictwa”, „uroczystej odpowiedzialności” i „prawej misji” USA w przestrzeni kosmicznej.

Dokument przedstawia więc ekspansję w kosmos nie tylko jako możliwość technologiczną, lecz także jako historyczne przeznaczenie i swoistą misję cywilizacyjną Stanów Zjednoczonych. Jej zwieńczeniem ma być „cywilizacja międzyplanetarna, oparta na trwałych i niezbywalnych prawach do wolności i swobód jednostki”.

W tych niemalże misyjnych sformułowaniach pobrzmiewają tony obecne w amerykańskiej kulturze politycznej od zarania państwowości. Szczególnie widoczna jest inspiracja XIX-wieczną ideą tzw. objawionego przeznaczenia („Manifest Destiny”), która stanowiła ideologiczne uzasadnienie amerykańskiej ekspansji na zachód kontynentu, aż po Pacyfik.

Reklama

Ten sam duch pionierstwa, przesuwania granic i osadnictwa ma teraz napędzać amerykańską ekspansję w kosmosie. Tak jak niegdyś idea ta uzasadniała kolonizację kolejnych terytoriów Ameryki Północnej, tak dziś przekonanie o niemal boskim obowiązku szerzenia cywilizacji i wolności ma pchać Amerykanów dalej niż kogokolwiek wcześniej.

Trudno jednak za tymi idealistycznymi przesłankami nie dostrzec dziedzictwa amerykańskiego przekonania o własnej wyjątkowości, biblijnego „miasta na wzgórzu”, połączonego z często demonstracyjną religijnością oraz megalomanią obecnego prezydenta. Trudno też zapomnieć, że amerykańskie ideały nie zawsze najlepiej współistniały z prawami rdzennej ludności amerykańskiej na kolonizowanych terenach czy państw będących celem amerykańskich interwencji w ostatnich dekadach.

Deklaracja z góry próbuje odeprzeć ten imperialny zarzut legalistycznymi odwołaniami do amerykańskiej konstytucji i prawa międzynarodowego. W niej prezydent USA uroczyście ogłasza, że „Układ Słoneczny i cała przestrzeń kosmiczna poza Ziemią stanowią domenę całej ludzkości”, chociaż nawet w tym unilateralnym akcie można doszukiwać się uzurpowania sobie prawa do samodzielnego określania zasad rządzących przestrzenią kosmiczną.

Dokument jest z tych wszystkich powodów przykładem narracji strategicznej, przedstawiającej wizję tego, czym Ameryka chce być w kosmosie za kadencji Donalda Trumpa. Stanowi ideologiczną podbudowę dla rzeczywistych działań podejmowanych już na orbicie okołoziemskiej, w przestrzeni okołoksiężycowej, a w przyszłości także dalej w Układzie Słonecznym. Zarazem jego amerykański i zachodni charakter, rozumiany przez pryzmat wartości obecnej administracji, ma mobilizować USA i ich sojuszników do rywalizacji w kosmicznym wyścigu z Chinami.

Reklama

Jeśli chodzi o plan osiągnięcia jego zwycięstwa, pozostaje on bez zmian. USA mają powrócić na Księżyc do końca 2028 r., co ma stanowić przyczółek do ustanowienia tam stałej obecności. Nowością amerykańskiej deklaracji nie jest więc wyznaczenie nowych lub modyfikacja dotychczasowych celów, lecz nadanie istniejącym ambicjom wyższego sensu.

Reklama

Starty rakiet

Zobacz więcej
  • NROL-136
    Falcon 9
    SpaceX
    United States
  • Amazon Leo (LE-04)
    Ariane 6
    Arianespace
    French Guiana
  • Progress MS-36
    Soyuz-2
    Roscosmos
    Kazakhstan
  • TBD
    Long March 12
    CASC
    China