- WIADOMOŚCI
NASA przyspiesza budowę bazy na Księżycu. Miliardowe kontrakty na infrastrukturę

Autor. NASA
Agencja koncentruje swoje wysiłki na przygotowaniu niezbędnej infrastruktury, w której opracowaniu i dostarczeniu główną rolę mają odegrać komercyjni gracze z USA.
Ustanowienie stałej obecności człowieka na Księżycu jest znacznie trudniejszym zadaniem niż tymczasowy pobyt. Wymaga to nie tylko sprowadzenia na jego powierzchnię samych astronautów, ale także zagwarantowania im niezakłóconego dostępu do energii, zapasów i komunikacji. Czyni to z budowy bazy księżycowej przede wszystkim wyzwanie infrastrukturalne, w którym dostarczenie kluczowych ładunków i elementów bazy wysuwa się na pierwszy plan.
Świadoma tego faktu amerykańska agencja kosmiczna przyspiesza wysiłki na rzecz realizacji ogłoszonego w marcu 2026 r. programu budowy bazy księżycowej do 2032 r., którego koszt szacuje się na 20 mld USD. Na początku listopada NASA ogłosiła kolejne kontrakty z amerykańskimi przedsiębiorstwami na dostarczenie kluczowych elementów infrastruktury transportowej, komunikacyjnej i energetycznej przyszłej „Moon Base”.
Komercyjne lądowniki towarowe będą głównym środkiem transportu ładunków naukowych i infrastrukturalnych na powierzchnię Księżyca. W ramach drugiej odsłony programu Commercial Lunar Payload Services (CLPS 2.0) NASA wybrała osiem firm, które przez następne 10 lat będą mogły konkurować o kontrakty o maksymalnej łącznej wartości 10 mld USD. Wśród nich znalazły się m.in. Blue Origin, SpaceX, Firefly Aerospace i Intuitive Machines.
Równocześnie podjęto decyzję o zwiększeniu wartości kontraktów w ramach pierwszej odsłony programu z 2,6 do 4,2 mld USD, których realizacja ma potrwać maksymalnie do listopada 2033 r. CLPS 1.0 ma przede wszystkim wspierać początkową fazę budowy bazy księżycowej, której głównym celem jest ustanowienie stałego dostępu do powierzchni Srebrnego Globu.
Transport samych lądowników z Ziemi na orbitę Księżyca będzie z kolei organizowany w ramach programu VADR o maksymalnej wartości 5 mld USD. Agencja poinformowała o przyznaniu sześciu zleceń o łącznej wartości 1,3 mld USD, obejmujących usługi wynoszenia ładunków z Ziemi oraz ich dalszy transport w przestrzeni cislunarnej. Część z tych misji będzie wykorzystywać rakiety New Glenn, Terran R i Falcon 9, natomiast firmy Blue Origin, Firefly Aerospace, Impulse Space i Quantum Space dostarczą statki transferowe.
SpaceX zajmie się także stworzeniem księżycowej sieci komunikacji satelitarnej o nazwie Cislunar Communications Deployment Demonstration (C2D2), która ma zapewnić łączność na linii Księżyc–kosmos–Ziemia. W ramach obowiązującego kontraktu na usługi logistyczne „księżycowe Starlinki” mają trafić w przestrzeń okołoksiężycową na pokładzie Starshipa już w 2028 r.
Blue Origin otrzymało z kolei 94 mln USD, z możliwością zwiększenia wartości kontraktu o kolejne 140 mln USD, na dostarczenie łazika PROMISE na Księżyc pod koniec 2028 r. Opracowywany przez Jet Propulsion Laboratory NASA sześciokołowy pojazd, zasilany energią jądrową, ma bazować na technologiach wykorzystanych w marsjańskich Curiosity i Perseverance. Jego głównym zadaniem będzie badanie zasobów południowego bieguna Księżyca, w szczególności poszukiwanie lodu wodnego i innych cennych surowców.
Agencja planuje także zakup komponentów dla przyszłej księżycowej wieży energetyczno-komunikacyjnej (miniCAST) od trzech komercyjnych dostawców. System ma umożliwiać wytwarzanie, magazynowanie i bezprzewodowy przesył energii do pozostałych elementów bazy. Za dostarczenie poszczególnych komponentów będą odpowiadać odpowiednio Redwire, Honeybee Robotics i Yank Technologies, natomiast ich integracją zajmie się Marshall Space Flight Center NASA.
Stawiając na rywalizujących ze sobą partnerów komercyjnych, agencja chce budować infrastrukturę szybciej, wydajniej i niższym kosztem. Przy tym ich dywersyfikacja ma ograniczyć zależność od postępów jednego dostawcy i wesprzeć rozwój większej liczby firm, zwiększając odporność samych księżycowych programów przy równoczesnym wzmacnianiu konkurencyjności amerykańskiego sektora kosmicznego.






![Hayabusa-2. Ilustracja: JAXA/Akihiro Ikeshita [hayabusa2.jaxa.jp]](https://cdn.defence24.pl/2020/12/06/320x180px/xYJq9gqaLbNquRS1RAIv24k94VODoVN78wEkD5q6.1y7x.webp)










Starty rakiet
Zobacz więcej