Chiny ujawniają plan lądowania na Księżycu przed 2030 r.

Założenia chińskiego programu zaprezentował 31 października w Pekinie Wang Xiang, zastępca głównego projektanta programu lotów załogowych i główny projektant programu eksploracji Księżyca. Podczas 7. Sympozjum Lotów Załogowych przedstawił harmonogram testów, które mają poprzedzić pierwszą misję z udziałem astronautów.

Pierwszym etapem będzie wykorzystanie dwustopniowej rakiety Chang Zheng 10A (Długi Marsz) do wynoszenia nowego statku kosmicznego Mengzhou w misjach transportowych na chińską stację kosmiczną Tiangong. Loty te pozwolą zebrać dane i potwierdzić niezawodność systemu przed rozpoczęciem bardziej wymagających operacji związanych z eksploracją Księżyca.

Równolegle rozwijany jest lądownik Lanyue, który ma zaliczyć osobny bezzałogowy test. Do jego przeprowadzenia zostanie wykorzystana trzystopniowa rakieta Chang Zheng 10. Misja demonstracyjna ma pozwolić na sprawdzenie kluczowych operacji związanych z lądowaniem na powierzchni Księżyca oraz ponownym startem. Chiny rozpoczęły już nabór propozycji ładunków naukowych i technologicznych, które mogłyby zostać umieszczone na pokładzie lądownika.

Bezzałogowe testy przed lądowaniem na Księżycu

Po zakończeniu tych testów Chiny planują przeprowadzić kompleksową próbę całego systemu w warunkach zbliżonych do przyszłej misji załogowej. W ramach dwóch oddzielnych startów rakiet Długi Marsz 10 na orbitę Księżyca zostaną wysłane bezzałogowy statek Mengzhou oraz lądownik Lanyue. Po dotarciu na miejsce oba pojazdy mają przeprowadzić manewr zbliżenia i dokowania. Następnie Lanyue odłączy się od Mengzhou, wykona próbę zejścia na powierzchnię Księżyca i lądowania, po czym ponownie wystartuje, wróci na orbitę i zadokuje do statku.

Test pozwoli zweryfikować współpracę obu statków oraz kluczowe procedury, które będą niezbędne podczas misji z udziałem astronautów. „Musimy mieć pewność, że załogowy lot będzie bezpieczny i niezawodny” – powiedział Wang Xiang w wywiadzie dla chińskiej telewizji państwowej CCTV.

Jeśli wszystkie próby zakończą się powodzeniem, Chiny zamierzają przeprowadzić pierwszą w swojej historii załogową misję na Księżyc przed końcem obecnej dekady. W wyprawie weźmie udział trzech astronautów, określanych w Chinach mianem tajkonautów. Zgodnie z przedstawionymi założeniami dwóch członków załogi zejdzie na powierzchnię Srebrnego Globu, podczas gdy trzeci pozostanie na orbicie w statku Mengzhou. Pobyt na Księżycu ma potrwać około trzech dni.

Przygotowania do misji wymagają jednak jeszcze m.in. potwierdzenia gotowości rakiety Chang Zheng 10A oraz statku Mengzhou. Debiut tej konfiguracji, połączony z demonstracyjnym lotem statku w kierunku stacji Tiangong, pierwotnie planowano na 2026 r. Obecny harmonogram zakłada jednak jego realizację dopiero w przyszłym roku. Dotychczas przeprowadzono testy wariantu Chang Zheng 10B, przeznaczonego do misji transportowych, oraz udaną próbę awaryjnego przerwania lotu statku Mengzhou.

Ważnym elementem programu księżycowego Państwa Środka pozostaje także misja Chang’e-7, której celem jest zbadanie południowego bieguna Księżyca. Choć przygotowania do startu zakończono pod koniec sierpnia, misję ostatecznie przesunięto na 2027 r.

Chiny i USA w wyścigu o Księżyc

Plany Chin dotyczące załogowego lądowania na Księżycu wpisują się w narastającą rywalizację ze Stanami Zjednoczonymi o powrót człowieka na Srebrny Glob i rozwój zdolności do jego dalszej eksploracji. Oba państwa kierują swoje programy w stronę południowego bieguna Księżyca, gdzie szczególne zainteresowanie budzą obszary mogące kryć zasoby lodu wodnego. Ich wykorzystanie mogłoby w przyszłości ułatwić długotrwałą obecność człowieka poza Ziemią.

Rywalizacja nie ogranicza się więc do tego, kto jako pierwszy ponownie wyśle astronautów na powierzchnię. Stawką jest również dostęp do strategicznych lokalizacji, które mają posłużyć do budowy baz i prowadzenia długotrwałej działalności na Księżycu.

Po stronie amerykańskiej głównym przedsięwzięciem pozostaje program Artemis realizowany przez NASA. Zgodnie z harmonogramem przedstawionym przez agencję w październiku 2026 r. misja Artemis III ma obejmować testy komercyjnych lądowników (firm Blue Origin oraz SpaceX) na niskiej orbicie okołoziemskiej, planowane na połowę 2027 r. Załogowe lądowanie na Księżycu przewidziano natomiast w ramach Artemis IV w 2028 r.