Kosmiczne dokumenty znów w planach rządu

W trakcie pierwszego czytania rządowego projektu ustawy o działalności kosmicznej był czas na zadanie pytań przez posłów. Grzegorz Lorek (PiS) zapytał o planowany termin nowelizacji Polskiej Strategii Kosmicznej (PSK). Pytanie w podobnym charakterze zadał Patryk Jaskulski (KO). ”Strategia była napisana w 2017 roku i oczywiście będzie nowelizowana i to będzie m.in. w tym roku” - odpowiedział wiceminister rozwoju i technologii, Michał Jaros.

Odpowiedź rodzi jednak wiele pytań dotyczących aktualnych prac i przewidywanego terminu nowelizacji. Redakcja Space24.pl skierowała pytania w tym zakresie do resortu rozwoju. Odpowiedzi uzyskaliśmy 30 stycznia 2026 roku.

Polska Strategia Kosmiczna, ale w którym roku?

„Biorąc pod uwagę nowe wyzwania, które pojawiły się w domenie kosmicznej, rozważana jest nowelizacja Polskiej Strategii Kosmicznej. Obecnie prace nad nią znajdują się na etapie analiz umożliwiających przygotowanie projektu dokumentu.” - odpowiada MRiT.

Resort zakłada, że nowelizacja zostanie przygotowana w 2026 roku, a następnie będzie procedowana jako projekt dokumentu rządowego w trybie ujętym w regulaminie pracy Rady Ministrów z perspektywą przyjęcia przez rząd w 2027 roku. Za przygotowanie projektu odpowiada Polska Agencja Kosmiczna, a prace koordynuje Prezes agencji.

Dla polskiego rządu kluczowy pozostaje rozwój krajowego sektora kosmicznego, przy jednoczesnym zwiększaniu zaangażowania w programy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Ważne pozostają kwestie bezpieczeństwa i zastosowań dual-use. Wśród projektów wymienionych przez resort znalazły się Suwerenna Rządowa Usługa obserwacji Ziemi (EOGS - Earth Observation Governmental Service) i system nawigacji LEO-PNT.

Krajowy Program Kosmiczny

Kluczowym dokumentem, o którym w branży kosmicznej mówi się od lat jest Krajowy Program Kosmiczny (KPK). Podczas debaty sejmowej posłanka Elżbieta Polak (KO) zadała pytanie: „Czy powstanie Krajowy Program Kosmiczny?”. W odpowiedzi wiceminister Michał Jaros stwierdził: „Najpierw strategia kosmiczna, a z niej będzie wynikał Krajowy Program Kosmiczny”. W podobnym charakterze odpowiada naszej redakcji MRiT.

„Krajowy Program Kosmiczny jest dokumentem wykonawczym do Polskiej Strategii Kosmicznej i będzie wynikał z przyjętej nowelizacji Polskiej Strategii Kosmicznej. Prace nad Krajowym Programem Kosmicznym będą mogły się rozpocząć po przyjęciu nowelizacji Strategii, o ile w przyjętej nowelizacji znajdzie się taki instrument.” - czytamy.

Przypomnijmy, że brak przyjęcia KPK był jedną z przyczyn krytycznej oceny Najwyższej Izby Kontroli wydanej w 2024 roku. Według kontrolerów izby minister rozwoju nie doprowadził do opracowania i przyjęcia Krajowego Programu Kosmicznego (KPK) oraz kluczowych dla sektora kosmicznego aktów prawnych.

W internecie można jednak znaleźć projekt (słowo klucz) Krajowego Programu Kosmicznego na lata 2021-2026. W odpowiedzi na pytanie, dlaczego ten dokument nie został dotychczas przyjęty nasza redakcja otrzymała następującą wersję wydarzeń:

Zespół do spraw Programowania Prac Rządu w dniu 22 lutego 2023 r. odroczył decyzję w sprawie wprowadzenia Krajowego Programu Kosmicznego (dalej: KPK) do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Następnie, w związku z wyborami parlamentarnymi i ukonstytuowaniem się nowej Rady Ministrów, prace Zespołu w tym zakresie zostały zamknięte, co spowodowało konieczność przygotowania nowego wniosku o wpis KPK do wykazu prac programowych Rady Ministrów. Dotychczasowy projekt KPK wymagał aktualizacji, w związku z powyższym, Minister Rozwoju i Technologii zwrócił się pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. do Polskiej Agencji Kosmicznej z prośbą o przygotowanie aktualizacji projektu KPK. W dniu 19 września 2024 r. Polska Agencja Kosmiczna przekazała projekt KPK wraz z towarzyszącymi dokumentami. MRiT przeanalizowało przekazane dokumenty i w dniu 8 stycznia 2025 r. - zgodnie z obowiązującymi w MRiT regulacjami - przekazał projekt wniosku o wpis projektu KPK do wykazu prac programowych RM do uzgodnień wewnątrzresortowych. Podczas uzgodnień wewnątrzresortowych projektu wniosku o wpis do wykazu prac programowych Rady Ministrów została zgłoszona duża liczba uwag. W świetle tych uwag, projekt Programu powinien zostać zaktualizowany na lata 2026 – 2030. Zadanie to zostało przekazane do realizacji Polskiej Agencji Kosmicznej.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii

Powyższa odpowiedź może rodzić obawy, czy w przypadku wyborów parlamentarnych w 2027 roku i ewentualnej zmianie rządu, wszelkie prace nad KPK ponownie nie zostaną odroczone.

Według resortu dokument ten powinien zawierać określenie budżetu programu oraz źródeł jego finansowania, o ile KPK zostanie uznany jako dokument wykonawczy w nowelizacji Polskiej Strategii Kosmicznej. Wówczas za jego przygotowanie również będzie odpowiedzialna Polska Agencja Kosmiczna, a za organizację będzie odpowiadała Prezes agencji.