USA nie zrezygnują z Księżyca. NASA zapowiada zmiany

Księżycowy program Artemis zalała fala krytyki już lata temu. Wszystko spowodowały rosnące koszty, opóźnienia i misje realizowane raz na kilka lat. Wraz z nowym rozdaniem na kluczowych stanowiskach w NASA wielu upatrywało zmian i być może 24 marca 2026 roku mogliśmy zobaczyć pierwsze efekty pracy.

Wydarzenie Ignition (pol. Zapłon) miało na celu przedstawienie nowej strategii kosmicznej wobec Srebrnego Globu. Już wkrótce człowiek znów poleci w jego stronę, przerywając wieloletni impas. „Stany Zjednoczone nigdy więcej nie zrezygnują z Księżyca” - powiedział podczas wydarzenia administrator agencji, Jared Isaacman.

Misja Artemis II

Isaacman wspomniał o nadchodzącej misji Artemis II, w ramach której 4-osobowa załoga obleci Księżyc kapsułą Orion i powróci na Ziemię. Astronautami biorącymi udział w misji są Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch (NASA), a także Jeremy Hansen, reprezentujący Kanadyjską Agencję Kosmiczną (CSA). Najbliższe okienko startowe będzie otwarte 1-6 kwietnia.

Jeszcze kilka tygodni temu NASA zakładała lądowanie na powierzchni Srebrnego Globu w 2027 roku w ramach misji Artemis III. W efekcie ostatnich zmian w połowie 2027 roku ma polecieć misja Artemis III, w trakcie której przetestowane będzie dokowanie z jednym lub dwoma komercyjnymi lądownikami (od SpaceX oraz Blue Origin) na niskiej orbicie okołoziemskiej.

Lądowanie na Księżycu nastąpi w ramach misji Artemis IV w 2028 roku, która we wcześniejszych planach była oznaczona jako Artemis III.

Stacja kosmiczna Gateway i baza na Księżycu

W oryginalnym planie Artemis NASA planowała budowę stacji kosmicznej na orbicie Księżyca. Również w tym przypadku rosnące koszty spowodowały, że agencja wstrzyma projekt i przekieruje środki i know-how na infrastrukturę na powierzchni. Budowa będzie przebiegać w trzech fazach.

• Faza pierwsza: Budowa, Testowanie, Nauka: Agencja planuje zintensyfikować misje z programu Commercial Lunar Payload Services (CLPS), w ramach którego firmy prywatne wysyłają lądowniki z technologią do badań na Księżycu. Ważnym elementem będzie również program Lunar Terrain Vehicle (LTV), czyli wybór jednego lub dwóch dostawców pojazdów dla astronautów. Koszt tej fazy oszacowano na 10 miliardów dolarów.
• Faza druga: Budowa wczesnej infrastruktury: Na tym etapie NASA planuje uruchomienie pierwszych elementów infrastruktury, które określa jako „półmieszkalne”. Przykładem jest pojazd Pressurized Rover/Lunar Cruiser od japońskiej agencji kosmicznej JAXA i Toyota. Wyposażony w kabinę ciśnieniową umożliwi spokojny pobyt astronautów, ale tylko przez określony czas. Docelowo astronauci będą żyć w modułach mieszkalnych, a te przewidziane są na kolejną fazę.
• Faza trzecia: Zapewnienie długotrwałej obecności człowieka: Opanowanie technologii załogowych lądowników umożliwi podróż pierwszym astronautom, którzy zamieszkają w modułach mieszkalnych Multi-purpose Habitats (MPH), nad którymi pracuje włoska agencja kosmiczna ASI i Thales Alenia Space. Infrastruktura będzie wymagała dostaw energii, w tym z paneli słonecznych lub reaktorów jądrowych, logistyki, mobilności, dostaw cargo itp.

Program Artemis ma być skalowalny - każda kolejna faza będzie wnosiła więcej niż poprzednia. Po misji Artemis V NASA planuje misje załogowe co 6 miesięcy, współpracując z przynajmniej dwoma operatorami systemów transportowych.

Aby zrealizować program Artemis, zbudować bazę na Księżycu i rozpocząć przygotowania do kolonizacji Marsa, NASA planuje na nowo rozpocząć współpracę z przemysłem i ośrodkami naukowymi. Administrator NASA zapowiedział zwielokrotnienie misji komercyjnych, środków na granty i inwestycje w nowe pokolenie inżynierów i naukowców.

„NASA jest zdeterminowana, aby ponownie osiągnąć niemal niemożliwe: powrócić na Księżyc przed końcem kadencji prezydenta Trumpa, zbudować bazę księżycową, zapewnić sobie trwałą obecność i podjąć inne działania niezbędne do zapewnienia amerykańskiego przywództwa w kosmosie.” - skomentował Jared Isaacman.