Google testuje pierwsze kosmiczne centrum danych AI

Satelita trafił na orbitę 1 października br. w ramach misji Transporter-18 firmy SpaceX. Najważniejszym elementem jego wyposażenia są wyspecjalizowane procesory Google, Tensor Processing Units (TPUs), które zostały zaprojektowane do przyspieszania obliczeń związanych z rozwojem modeli sztucznej inteligencji.

Nadrzędnym celem prototypu jest sprawdzenie, jak radzą sobie one w warunkach kosmicznych, w kontekście planowanej budowy orbitalnych centrów danych, które mogłyby składać się z tysięcy, jeśli nie milionów, takich jednostek obliczeniowych.

W ostatnim tygodniu października Google poinformowało o osiągnięciu swojego momentu „Hello World”, którym było wygenerowanie po raz pierwszy w historii odpowiedzi przez model AI działający na procesorze TPU w kosmosie. W przesłanej do satelity instrukcji obsługa misji poprosiła model Gemma 4 o wygenerowanie haiku, krótkiego japońskiego utworu poetyckiego, na temat kosmosu. Otrzymana na Ziemi odpowiedź potwierdziła sukces eksperymentu. W tłumaczeniu na język polski brzmi ona następująco:

Błękitna kula w dole / Strumienie danych płyną w ciszy / Blask gwiazd zasila me serce.

W rzeczy samej satelita jest zasilany energią naszej gwiazdy dzięki swoim panelom słonecznym. Według Google mogą one generować na orbicie nawet ośmiokrotnie więcej energii niż na Ziemi. To właśnie ta łatwo dostępna i tania energia słoneczna ma stanowić jeden z największych atutów kosmicznych centrów danych.

Satelita ma równocześnie zweryfikować odporność procesora na dwie z największych przeszkód stojących na drodze do urzeczywistnienia tych planów, jakimi są ekstremalne wahania temperatury i promieniowanie kosmiczne. Chociaż systemy chłodzenia i zabezpieczenia procesorów testowano już na Ziemi, samo Google przyznaje, że niektóre rzeczy można sprawdzić wyłącznie w warunkach kosmicznych.

Już w przyszłym roku czekają nas kolejne kluczowe testy, tym razem dwóch satelitów połączonych ze sobą za pomocą łączy laserowych o wysokiej przepustowości. Technologia ta ma stanowić podstawę docelowej wizji projektu Suncatcher, czyli pełnoprawnych orbitalnych centrów danych złożonych z klastrów satelitów operujących w bliskich formacjach i wspólnie realizujących zadania obliczeniowe.

Pod koniec 2027 r. na orbitę mają także zacząć trafiać pierwsze kosmiczne centra danych SpaceX wyposażone m.in. w konkurencyjne procesory Nvidii, takie jak Vera Rubin. Pokazuje to, że moment weryfikacji wielkiej obietnicy orbitalnych centrów danych, które mają uwolnić rozwój AI od ziemskich ograniczeń, zbliża się wielkimi krokami.