Dane z kosmosu wesprą bezpieczeństwo wodne Polski

Porozumienie o współpracy podpisali dr Marta Wachowicz, Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, oraz Mateusz Balcerowicz, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Współpraca obu instytucji wpisuje się w szersze działania na rzecz wykorzystania technologii kosmicznych w administracji publicznej.

W komunikacie wyjaśniono, że obserwacje z kosmosu umożliwiają monitorowanie bardzo rozległych obszarów (m.in. zlewni, dolin rzecznych, zbiorników wodnych i terenów zagrożonych powodzią lub suszą), identyfikowanie zmian zachodzących w środowisku oraz analizowanie zjawisk, których śledzenie wyłącznie metodami naziemnymi jest trudne, czasochłonne i kosztowne. Połączenie ich z pomiarami terenowymi i hydrologicznymi ma dostarczać informacji potrzebnych do planowania działań i reagowania na zagrożenia.

„Współpraca z Polską Agencją Kosmiczną otwiera przed Wodami Polskimi nowe możliwości wykorzystania zaawansowanych technologii w gospodarce wodnej. Dane satelitarne pozwolą nam jeszcze skuteczniej przewidywać zagrożenia, szybciej reagować na sytuacje kryzysowe i trafniej planować działania. To nowoczesne rozwiązania, które przekładają się na większe bezpieczeństwo mieszkańców oraz lepszą ochronę zasobów wodnych kraju” – skomentował Mateusz Balcerowicz, Prezes Wód Polskich.

Jednym z ważniejszych elementów współpracy będzie ochrona przeciwpowodziowa. Szczególne znaczenie mają w niej mieć obserwacje radarowe, które można prowadzić także nocą i przy zachmurzeniu i które uzupełnią pomiary naziemne podczas intensywnych opadów i powodzi.

Analizy satelitarne mają z kolei pomagać w określaniu zasięgu zalanych terenów, śledzeniu zmian powierzchni wód i dokumentowaniu skutków powodzi. Mogą też wskazywać miejsca, które wymagają dokładniejszego sprawdzenia w terenie. Zimą dane z satelitów posłużą do obserwacji powstawania i ustępowania pokrywy lodowej na rzekach.

W przypadku suszy przydatne zaś będą informacje satelitarne o wilgotności gleby, stanie roślinności i zmianach powierzchni wód. Mają one wspierać ocenę zagrożenia oraz planowanie działań służących zatrzymywaniu wody w środowisku.

Kolejnym obszarem porozumienia ma być planowanie inwestycji hydrotechnicznych i monitorowanie otoczenia infrastruktury wodnej. Zdjęcia satelitarne będą pomagać w analizie zmian zagospodarowania dolin rzecznych oraz rozwoju zabudowy na obszarach istotnych z punktu widzenia gospodarki wodnej.

Współpraca przewiduje również wykorzystanie interferometrii radarowej (InSAR), czyli techniki pozwalającej wykrywać niewielkie przemieszczenia powierzchni terenu lub budowli na podstawie porównania obserwacji radarowych. W odpowiednich warunkach może ona wspierać monitorowanie budowli piętrzących wodę i innych obiektów hydrotechnicznych oraz ich otoczenia. Ma uzupełniać tradycyjne pomiary i ocenę stanu technicznego.

Dane satelitarne mogą także pomóc w zarządzaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, którymi administrują Wody Polskie. Porównywanie aktualnych i archiwalnych obrazów pozwoli śledzić zmiany sposobu użytkowania tych terenów.

Ważnym narzędziem współpracy będzie rozwijany przez POLSA Narodowy System Informacji Satelitarnej – NSIS. Zapewnia on administracji publicznej dostęp do danych satelitarnych, opracowanych na ich podstawie informacji oraz narzędzi analitycznych. W gospodarce wodnej wykorzystywane mogą być m.in. obrazy z europejskiego programu obserwacji Ziemi Copernicus.

Wody Polskie mają wskazywać, jakich informacji potrzebują, aby na tej podstawie można było rozwijać nowe usługi w NSIS. POLSA wesprze dobór źródeł danych i metod analizy oraz przygotowanie szkoleń dla pracowników.

Za realizację porozumienia odpowiadać będzie wspólny zespół roboczy. Jego zadaniem będzie określenie najważniejszych potrzeb i zastosowań danych satelitarnych oraz przygotowanie propozycji rozwiązań do wdrożenia.

„Technologie kosmiczne nie są już wyłącznie domeną badań naukowych i eksploracji przestrzeni kosmicznej. Coraz częściej stają się elementem infrastruktury informacyjnej państwa, od której zależą bezpieczeństwo obywateli, odporność gospodarki i sprawność instytucji publicznych. Współpraca z Wodami Polskimi jest szczególnie ważna, ponieważ dotyczy jednego z podstawowych obszarów bezpieczeństwa państwa – bezpieczeństwa wodnego. Chcemy wspólnie rozwijać rozwiązania, które pozwolą nie tylko lepiej obserwować zagrożenia, ale przede wszystkim skuteczniej na nie reagować” – skomentowała dr Marta Wachowicz, Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej.

Sygnatariusze podkreślili, że współpraca stwarza również możliwości dla polskich przedsiębiorstw technologicznych, instytutów badawczych i środowiska naukowego, które rozwijają rozwiązania z zakresu obserwacji Ziemi, przetwarzania danych, modelowania środowiskowego oraz sztucznej inteligencji.

Źródło: POLSA