Wojsko Polskie zwiększa zdolności kosmiczne. Nowa era już się zaczęła

Na orbicie działa już kilka polskich satelitów wykorzystywanych lub rozwijanych z myślą o potrzebach obronnych, powstały krajowe centra zarządzania misjami, a Polska pogłębia współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie wojskowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej. Święto Wojska Polskiego jest więc dobrą okazją, aby sprawdzić, jak zmieniły się kosmiczne zdolności Sił Zbrojnych RP.

Własne systemy satelitarne

Największy postęp w ostatnich latach dokonał się w obszarze satelitarnego rozpoznania Ziemi. Szczególne znaczenie ma tutaj program MikroSAR, w ramach którego Wojsko Polskie pozyskało radarowe satelity firmy ICEYE.

Pierwsza jednostka trafiła na orbitę w listopadzie 2025 r., a w kolejnych miesiącach dołączyły do niej następne. W maju 2026 r. na orbitę wyniesiono czwartego satelitę, dzięki czemu podstawowy zakres programu został rozszerzony o pierwszą jednostkę z opcji przewidzianej w kontrakcie. Wszystkie cztery satelity tworzą wojskową konstelację POLSARIS (Polish SAR Intelligence System).

Warto w tym kontekście przypomnieć, że technologia SAR (Synthetic Aperture Radar) pozwala prowadzić obserwację powierzchni Ziemi niezależnie od pory dnia i w dużej mierze warunków atmosferycznych. Dla wojska oznacza to możliwość monitorowania m.in. infrastruktury, przemieszczania się obiektów czy zmian zachodzących na obszarach istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa.

Co istotne, w maju system MikroSAR został oficjalnie przekazany Siłom Zbrojnym RP. Za operacyjne wykorzystanie systemu odpowiada Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS), co wzmacnia krajowe zdolności do samodzielnego pozyskiwania i wykorzystywania danych rozpoznawczych.

Konstelacja PIAST już działa

Pod koniec listopada 2025 r. na orbitę trafiły także trzy nanosatelity optoelektroniczne programu PIAST (Polish ImAging SaTellites), opracowane przez polskie konsorcjum pod kierownictwem Wojskowej Akademii Technicznej (WAT). Jednostki te wykorzystują platformę HyperSat opracowaną przez firmę Creotech Instruments.

Po wyniesieniu na orbitę nawiązano dwukierunkową łączność ze wszystkimi trzema jednostkami, a kolejne testy potwierdziły prawidłowe działanie ich kluczowych podsystemów. W czerwcu 2026 r. opublikowano zobrazowania, które potwierdziły pełną operacyjność satelitów konstelacji PIAST oraz skuteczność tego systemu obrazowania Ziemi w warunkach operacyjnych.

Warto pamiętać, że PIAST to program badawczo-rozwojowy, którego celem jest wykorzystanie potencjału współpracy jednostek naukowych i przedsiębiorstw prywatnych w zakresie rozwoju rozwiązań kluczowych dla bezpieczeństwa i obronności państwa. W ramach tego projektu powstało również Centrum Kontroli Misji Satelitarnych WAT. Infrastruktura umożliwia pełną autonomię w zakresie obsługi satelitów.

MikroGlob i satelity z Francji

Jednym z najważniejszych osiągnięć ostatnich lat jest także pozyskanie przez Wojsko Polskie systemu satelitarnej obserwacji Ziemi w ramach programu MikroGlob. Umowa w tym zakresie, pomiędzy Skarbem Państwa – Agencją Uzbrojenia a firmą Creotech Instruments S.A., została podpisana 20 grudnia 2024 r. Zgodnie z nią wojsko pozyskało 4 satelity optoelektroniczne klasy mikro.

Pierwszy satelita systemu, Mikroglob-1, został wyniesiony 7 lipca 2026 r. na pokładzie rakiety Falcon 9 w ramach misji Transporter-17. Po umieszczeniu na orbicie udało się nawiązać z nim dwukierunkową łączność i odebrać dane telemetryczne. Obecnie trwa kampania testowa kolejnych satelitów – Mikroglob 2, 3, 4, planowanych do wyniesienia w ciągu najbliższych miesięcy.

Rozwijany system daje Siłom Zbrojnym RP coraz większą zdolność do samodzielnego pozyskiwania danych o sytuacji na obszarach istotnych dla bezpieczeństwa państwa – zarówno w czasie pokoju, jak i podczas kryzysu czy konfliktu.

Nie jest to przy tym koniec planów. Polska nadal oczekuje na dwa satelity Pleiades Neo, zamówione w 2022 r. od francuskiej firmy Airbus Defence and Space. Wraz z nimi ma zostać dostarczony segment naziemny. Należy podkreślić, że zgodnie z umową od 2023 r. Siły Zbrojne RP mają już dostęp do danych z funkcjonującej konstelacji Pleiades Neo. Jej całkowita wartość to około 575 mln EUR netto (około 2,7 mld PLN).

Własne Centrum Satelitarne

Samo posiadanie satelitów nie wystarcza jednak do stworzenia pełnych zdolności wojskowych. Konieczne jest również posiadanie struktur, które będą w stanie planować ich wykorzystanie, koordynować zadania, analizować dane i reagować na zagrożenia w przestrzeni kosmicznej.

Istotnym krokiem w tym kierunku było utworzenie wspomnianej już Agencji Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych, a następnie uruchomienie Centrum Operacji Satelitarnych (COS). 4 marca 2026 r. w Warszawie oficjalnie zainaugurowano jego działalność operacyjną.

COS odpowiada m.in. za planowanie i koordynację działań Sił Zbrojnych RP w domenie kosmicznej, budowanie świadomości sytuacyjnej oraz koordynowanie wykorzystania danych i usług satelitarnych. To istotna zmiana jakościowa. Polska rozwija bowiem nie tylko własny segment kosmiczny, ale również strukturę operacyjną zdolną do wykorzystania zasobów znajdujących się na orbicie.

Inauguracja miała również wymiar partnerski, gdyż w tworzeniu Centrum Operacji Satelitarnych brało udział amerykańskie wojsko, a dokładniej Siły Kosmiczne (U.S. Space Force; USSF). „Centrum powstało w ścisłej współpracy i przy dużym wsparciu amerykańskich sił kosmicznych, za co bardzo dziękuję. Zbudowane zdolności pozwalają na zaawansowane rozpoznawanie i śledzenie obiektów w przestrzeni kosmicznej z wykorzystaniem sensorów rozmieszczonych na całym świecie, w celu budowania świadomości sytuacyjnej polskich sił zbrojnych w domenie kosmicznej” – podkreślił szef ARGUS płk Leszek Paszkowski.

Polska rozwija także technologie rakietowe

Kolejnym elementem budowania krajowych kompetencji jest rozwój technologii rakietowych. Przykładem jest chociażby suborbitalny system rakietowy opracowywany przez konsorcjum Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 1, Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia oraz Zakładu Produkcji Specjalnej GAMRAT.

Prace w tym zakresie są realizowane w ramach projektu „Opracowanie trójstopniowego suborbitalnego systemu rakietowego do wynoszenia ładunków badawczych”, dofinansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Efekty prac mają być zalążkiem do rozwoju polskiego systemu nośnego, rakiet przeciwlotniczych i rakiet taktycznych.

Historyczna transformacja

Rozwój polskich wojskowych zdolności kosmicznych w ostatnich latach jest więc widoczny na kilku poziomach jednocześnie. Polska pozyskuje własne satelity, buduje konstelacje rozpoznawcze, rozwija segment naziemny i centra operacyjne, szkoli własnych operatorów oraz zwiększa zdolność do samodzielnego wykorzystywania danych z orbity.

Jednocześnie Warszawa pozostaje aktywna w strukturach sojuszniczych i rozwija współpracę ze Stanami Zjednoczonymi oraz innymi państwami NATO. Taki model pozwala łączyć narodową suwerenność w kluczowych obszarach z dostępem do znacznie szerszych zdolności sojuszniczych.

W praktyce oznacza to, że przestrzeń kosmiczna przestaje być dla Wojska Polskiego wyłącznie źródłem usług i danych dostarczanych przez partnerów. Staje się pełnoprawnym obszarem działalności operacyjnej, wymagającym własnych systemów, infrastruktury, personelu i procedur.

Dlatego też Polska planuje dalszą przebudowę systemu dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP. Jednym z elementów reformy ma być utworzenie Dowództwa Operacji Kosmicznych.

Planowane zmiany są częścią szerszej reformy systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP. Jej założeniem jest stworzenie struktur zdolnych do realizacji zadań w czasie pokoju, kryzysu i wojny bez konieczności przeprowadzania zasadniczej reorganizacji w momencie wybuchu konfliktu.

Tegoroczne Święto Wojska Polskiego jest więc dobrym momentem, aby zauważyć, że jesteśmy świadkami historycznej transformacji wojskowych zdolności kosmicznych Polski. Jej najważniejsze elementy są już rozwijane zarówno na orbicie, jak i na Ziemi, tworząc podstawy coraz bardziej samodzielnego systemu wsparcia Sił Zbrojnych RP.