SpaceX wprowadza system świadomości sytuacyjnej w kosmosie

Spółka technologiczna Elona Muska przekazała, że system Stargaze będzie wykorzystywać dane zebrane przez radary śledzące, które zostały umieszczone na satelitach konstelacji Starlink. Obecnie na orbicie znajduje się ponad 9 tys. takich jednostek. Choć pierwotnie czujniki te służyły do określania położenia i orientacji satelitów, SpaceX zaadaptowało je do też wykrywania innych obiektów orbitalnych w ich otoczeniu.

Łącznie system wykorzystuje informacje z około 30 tys. sensorów, które w sposób autonomiczny identyfikują obiekty na orbicie. Dane są następnie agregowane w celu tworzenia precyzyjnych prognoz pozycji i prędkości wykrytych obiektów niemal w czasie rzeczywistym. SpaceX zapowiada, że dane SSA będą udostępniane bezpłatnie innym operatorom satelitarnym.

Ogłoszenie usługi Stargaze wiąże się z kilkoma niebezpiecznymi sytuacjami na orbicie, które miały miejsce w ostatnich miesiącach. Jednym z nich jest incydent z grudnia ubiegłego roku, gdy jeden z chińskich satelitów wykonał nieoczekiwany manewr w pobliżu jednego z satelitów Starlink, zwiększając ryzyko kolizji. Nie był to jeden przypadek, więc SpaceX podjęło decyzję o obniżeniu orbity ponad 4 tys. satelitów do wysokości ok. 480 km, gdzie zagęszczenie obiektów jest mniejsze, a nieaktywne satelity szybciej ulegają deorbitacji.

Eksperci podkreślają, że mimo inicjatyw takich jak Stargaze, państwowe, cywilne systemy koordynacji ruchu kosmicznego nadal pozostają niezbędne, a neutralna, oparta na otwartych standardach infrastruktura ma kluczowe znaczenie dla interoperacyjności, zaufania i współpracy międzynarodowej. Uruchomienie Stargaze pokazuje jednak, że prywatni operatorzy coraz aktywniej wchodzą w obszar bezpieczeństwa i zarządzania ruchem na orbicie.

Warto zauważyć, że orbita okołoziemska, szczególnie niska (ang. Low Earth Orbit; LEO), staje się coraz bardziej zatłoczona. Oprócz aktywnych satelitów krążą tam także nieczynne jednostki oraz kosmiczne śmieci (ang. space debris). Zwiększa to ryzyko kolizji, które mogą prowadzić do powstawania kolejnych odłamków i dalszej degradacji środowiska orbitalnego, a także zagrażać załogom na stacjach kosmicznych.

SpaceX, jako operator największej konstelacji satelitarnej na świecie, stoi przed ogromnym wyzwaniem związanym z zarządzaniem ruchem na orbicie. Skala systemu Starlink sprawia, że skuteczne monitorowanie otoczenia i szybkie reagowanie na potencjalne zagrożenia kolizyjne stają się kluczowe dla bezpieczeństwa operacji prowadzonych na LEO.

Firma Elona Muska ma nadzieję, że jej nowe podejście zachęci branżę do szerszej współpracy w celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w przestrzeni okołoziemskiej.

„Mimo że Stargaze potrafi wykrywać zmiany trajektorii szybciej niż jakikolwiek inny obecnie stosowany system, najbardziej wiarygodnym źródłem informacji o ruchu satelitów pozostają dane dostarczane bezpośrednio przez operatorów. Pozwala to na skuteczniejszą koordynację ruchu orbitalnego i ograniczenie liczby manewrów unikowych.” – podkreśla SpaceX.