- WIADOMOŚCI
Voyager 1 przekroczył granicę jednego dnia świetlnego
Autor. NASA
Niemal 50 lat po rozpoczęciu swojej misji wciąż działająca amerykańska sonda dokonała kolejnego historycznego wyczynu.
18 listopada 2026 r., o godz. 11:16:07 czasu polskiego Voyager 1 stał się pierwszym obiektem stworzonym przez człowieka, który oddalił się od Ziemi na odległość jednego dnia świetlnego. Oznacza to, że sonda znalazła się 25,9 mld km od naszej planety, a więc w odległości, której pokonanie zajmuje światłu dokładnie 24 godziny.
Przekroczenie tej symbolicznej granicy zajęło amerykańskiej sondzie niemal pół wieku, ponieważ została ona wystrzelona 5 września 1977 r. W międzyczasie zbadała Jowisza w 1979 r., a rok później Saturna wraz z ich księżycami, co stanowiło pierwotny cel jej misji.
W 1990 r. NASA oficjalnie zmieniła charakter misji bliźniaczych sond Voyager 1 i 2 na międzygwiezdny. Ich zadaniem stała się eksploracja krańców Układu Słonecznego, który nasz główny bohater opuścił w 2012 r., ponownie jako pierwszy obiekt stworzony przez człowieka. Od tamtej pory sonda niestrudzenie zbiera cenne dane o przestrzeni międzygwiezdnej.
Fakt, że po blisko 50 latach podróży sonda wciąż działa i pozostaje w kontakcie z Ziemią, można uznać za doprawdy zadziwiający, gdyż projektowano ją z myślą o pracy przez zaledwie pięć lat. Jej niesamowita długowieczność wynika nie tylko z wytrzymałości podzespołów, ale przede wszystkim z wysiłku i kreatywności inżynierów, którzy od lat walczą o przedłużenie jej życia o kolejne lata i miesiące.
Stale malejąca ilość energii generowanej przez trzy radioizotopowe generatory termoelektryczne (RTG) zmusza ich do nieustannego ograniczania zapotrzebowania sondy na energię. W tym celu wyłączają kolejne, mniej potrzebne instrumenty naukowe, wykorzystują rezerwy energii i wdrażają bardziej energooszczędne rozwiązania. Efekt? Jeszcze w 2013 r. spodziewano się, że sonda zamilknie jeszcze przed tym rokiem, podczas gdy aktualne prognozy wskazują, że może ona funkcjonować nawet do połowy następnej dekady.
Jednak podróż nie zakończy się wraz z ostateczną utratą kontaktu z ziemskimi odbiornikami, lecz będzie kontynuowana już przez martwy artefakt ludzkiego geniuszu. Taką rolę przewidziano zresztą już na etapie konstrukcji sondy, o czym świadczy umieszczenie na pokładzie obu Voyagerów pozłacanych dysków fonograficznych z zapisanymi dźwiękami i obrazami z Ziemi. Główny pomysłodawca tej inicjatywy, Carl Sagan, porównał ją do wrzucenia butelek z wiadomością do kosmicznego oceanu, z nadzieją, że pewnego dnia trafią one w ręce przedstawicieli pozaziemskich cywilizacji.
Lecz i na to najprawdopodobniej przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać. Voyager 1 oddala się obecnie od Ziemi z prędkością około 17 km/s (61 tys. km/h). Jakkolwiek imponująca nie byłaby ona według naszych ziemskich standardów, w skali kosmosu jest to ślimacze tempo, które pozwoli sondzie osiągnąć odległość jednego roku świetlnego dopiero za około 18 tys. lat.
Ponad dwukrotnie więcej czasu zajmie jej zbliżenie się do pierwszej gwiazdy na swojej trasie. Za około 40 tys. lat Voyager 1 przeleci w odległości około 1,7 roku świetlnego od Gliese 445, znajdującej się obecnie w gwiazdozbiorze Żyrafy.


