Misja MMX rozpoczęta. Japonia pobierze próbki z księżyca Marsa

Start z Centrum Kosmicznego Tanegashima nastąpił 19 października 2026 roku o godz. 21:41 czasu polskiego. „Przed nami wiele wyzwań: badanie księżyców Marsa, lądowanie i powrót na Ziemię. Chcemy pokonywać je krok po kroku, aż do pomyślnego pozyskania materiału z Fobosa” – skomentował Yasuhiro Kawakatsu, kierownik projektu MMX w JAXA.

Pierwotnie misja MMX miała rozpocząć podróż już w 2024 r., jednak start przełożono z powodu problemów technicznych związanych z rakietą H3. Ponieważ odpowiednie warunki do rozpoczęcia lotu w kierunku Marsa pojawiają się mniej więcej co 26 miesięcy, opóźnienie oznaczało konieczność przesunięcia misji o około dwa lata.

MMX spędzi około roku w drodze do Marsa. Po dotarciu w okolice Czerwonej Planety sonda rozpocznie fazę obserwacji, obejmującą zarówno Marsa, jak i jego dwa naturalne satelity – Fobosa i Deimosa.

Jednym z najważniejszych etapów będzie wybór odpowiedniego miejsca lądowania na Fobosie. Następnie na powierzchnię księżyca zostanie skierowany niewielki łazik IDEFIX, opracowany przez Francuską Agencję Kosmiczną (CNES) oraz Niemieckie Centrum Lotnictwa i Kosmonautyki (DLR). Pojazd będzie badał powierzchnię Fobosa i dostarczy danych, które pomogą zespołowi misji w wyborze miejsca pobrania próbek.

Sonda MMX ma następnie wykonać manewr zejścia na powierzchnię Fobosa i pobrać co najmniej 10 gramów materiału regolitu z głębokości co najmniej 2 cm, który zostanie umieszczony w specjalnej kapsule powrotnej. Powrót sondy w kierunku Ziemi planowany jest na 2030 r., natomiast dostarczenie kapsuły z próbkami ma nastąpić w 2031 r. Miejscem jej lądowania ma być Australia.

Naukowcy liczą, że próbki pozwolą ustalić, czy księżyce Marsa to przechwycone asteroidy, czy odłamki po potężnym zderzeniu z planetą, a także pomogą zrozumieć, jak woda i związki organiczne trafiły na planety skaliste oraz czy w pyle kryją się ślady dawnego życia. JAXA podkreśla, że misja pozwoli także przetestować technologie niezbędne do przyszłych załogowych lotów na Marsa, postrzegając Fobosa jako potencjalną „naturalną stację kosmiczną”.

Warto również zauważyć, że jeśli misja zakończy się powodzeniem, będzie to pierwszy w historii przypadek dostarczenia na Ziemię próbek z księżyca Marsa. Próbę wykonania podobnej misji podjęła Rosja w 2011 r. w ramach projektu Phobos-Grunt, jednak sonda nie zdołała opuścić orbity okołoziemskiej.

Współpraca międzynarodowa

Misja MMX jest realizowana przez JAXA we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) i NASA. Europejscy partnerzy odpowiadają m.in. za udział w rozwoju łazika IDEFIX oraz wybranych elementów misji.

Projekt wykorzystuje również doświadczenia Japonii zdobyte podczas wcześniejszych misji typu sample return. JAXA z powodzeniem sprowadziła na Ziemię próbki z planetoidy Itokawa w ramach misji Hayabusa w 2010 r., a dekadę później – materiał z planetoidy Ryugu dzięki sondzie Hayabusa2.