Vulcan wypada z misji NASA. Ładunek poleci Falconem Heavy

Ładunek misji obejmuje sześć niewielkich satelitów, które będą wykorzystywane do badania Słońca oraz zjawisk związanych z pogodą kosmiczną. Miał on pierwotnie trafić na orbitę na pokładzie rakiety Vulcan Centaur firmy United Launch Alliance (ULA). W ostatnich dniach NASA poinformowała, że misja SunRISE zostanie jednak zrealizowana za pomocą rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX.

Vulcan z problemami

NASA nie podała oficjalnego powodu takiej zmiany. Decyzja została jednak podjęta w czasie, gdy wykorzystanie Vulcana pozostaje ograniczone. Ma to związek z anomalią, do której doszło podczas misji USSF-87 w lutym 2026 r.

Po udanym starcie część obserwatorów wskazała na iskry, które wydobywały się z jednego z czterech silników pomocniczych na paliwo stałe. Mimo problemu rakieta prawidłowo zrealizowała swoją misję i dostarczyła ładunek na wyznaczoną orbitę. To jednak już drugi przypadek podobnego zdarzenia w ciągu czterech lotów Vulcana.

Podobny incydent miał miejsce podczas misji rakiety Vulcan Centaur w 2024 r. Po kilkudziesięciu sekundach zaobserwowano anomalię w silniku pomocniczym GEM-63XL i utratę dyszy. Ciąg systemu został jednak uregulowany i udało się osiągnąć docelową orbitę.

W następstwie tych incydentów Siły Kosmiczne USA wstrzymały wykorzystanie rakiety Vulcan do kolejnych misji związanych z bezpieczeństwem narodowym do czasu rozwiązania problemów z silnikami pomocniczymi. Wcześniej doszło już do zmiany przydziału jednej z planowanych misji. W marcu br. poinformowano, że z powodu uziemienia Vulcana wyniesienie satelity nawigacyjnego w ramach rozbudowy systemu GPS Block III powierzono rakiecie Falcon 9.

Oprócz operatora i wojska jest jeszcze jeden poszkodowany – producent silników pomocniczych GEM-63XL, czyli koncern Northrop Grumman. Z informacji medialnych wynika, że w pierwszym kwartale 2026 roku dział systemów kosmicznych zaksięgował 71 milionów dolarów kosztów związanych z anomalią silnika.

Data powrotu do regularnych misji rakiety Vulcan Centaur i nowy harmonogram wciąż pozostają niejasne. Tym samym problemy przemysłu i wojska pozostają nierozwiązane.

O misji SunRISE

SunRISE to misja z zakresu heliofizyki realizowana przez NASA w ramach programu Explorers i zarządzana przez Jet Propulsion Laboratory (JPL). Za kierownictwo naukowe projektu odpowiada zespół z Uniwersytetu Michigan. W ramach misji na orbitę trafi sześć niewielkich satelitów, których zadaniem będzie obserwacja radiowej aktywności Słońca.

Każdy z nich będzie miał rozmiary zbliżone do skrzynki pocztowej. Satelity zostaną rozmieszczone na wysokości około 35 tys. km nad powierzchnią Ziemi, w pobliżu orbity geostacjonarnej.

Sześć jednostek będzie działać jak jeden rozproszony radioteleskop. Satelity zostaną rozmieszczone w formacji o rozpiętości około 16 km i wyposażone w wysuwane anteny o długości około 2,5 metra. Ich zadaniem będzie obserwacja emisji radiowych związanych z aktywnością Słońca. Zjawiska te mogą poprzedzać dotarcie do Ziemi wysokoenergetycznych cząstek związanych z burzami słonecznymi.

Dane zebrane w ramach misji SunRISE mają dostarczyć naukowcom informacji, które mogą przyczynić się do rozwoju dokładniejszych modeli prognozowania pogody kosmicznej. W dłuższej perspektywie może to pomóc w opracowaniu skuteczniejszych metod ochrony satelitów i innych systemów zależnych od infrastruktury kosmicznej.