Wyścig chińskich rakiet. Dwa kolejne systemy blisko debiutu

Minione lato było świadkiem pełnego wejścia Chińskiej Republiki Ludowej do rywalizacji z USA w obszarze rakiet wielokrotnego użytku, dotychczas zdominowanym przez amerykańskie SpaceX. W lipcu br. pierwszy stopień państwowej rakiety Chang Zheng 10B został odzyskany na platformie morskiej. Wyczyn ten zaledwie miesiąc później powtórzyła komercyjna Zhuque-3 firmy LandSpace, której pierwszy stopień wylądował na lądzie.

W najbliższych miesiącach gama chińskich rakiet wielokrotnego użytku może przewyższyć amerykańską pod względem ich liczby dzięki szybkim postępom w rozwoju przynajmniej dwóch kolejnych komercyjnych platform nośnych. 26 października firma iSpace ogłosiła zakończenie testów obciążeniowych kluczowych elementów konstrukcyjnych rakiety Hyperbola-3, po wrześniowych próbach wytrzymałościowych zbiorników paliwa.

Dwustopniowa rakieta o wysokości około 69 metrów ma być zdolna do wynoszenia 8,5 ton ładunku na niską orbitę okołoziemską w konfiguracji wielokrotnego użytku. Jej odzyskiwalny pierwszy stopień ma lądować na pokładzie autonomicznego statku o długości 100 m i szerokości 42 m, który został zaprezentowany już rok temu i obecnie jest poddawany testom.

Równolegle inna chińska firma kosmiczna, Deep Blue Aerospace, intensywnie rozwija rakietę Nebula-2. 27 października poinformowała o zakończeniu produkcji zbiorników paliwowych zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia rakiety. Te pierwsze, o średnicy 5 metrów, mają być według firmy największymi w historii chińskiego komercyjnego sektora kosmicznego, bijąc o pół metra zbiorniki wspomnianej Zhuque 3.

Ich rozmiary nie są przypadkowe, ponieważ mierząca 70 m wysokości rakieta ma być zdolna do wynoszenia do 25 ton ładunku na niską orbitę okołoziemską (LEO), co odpowiada udźwigowi chińskiej rakiety Chang Zheng 5. Najciekawszym elementem jest jednak sposób powrotu jej pierwszego stopnia na Ziemię, który ma być przechwytywany przez mechaniczne ramiona wieży budowanej na terenie kosmodromu Jiuquan, podobnie jak w przypadku Super Heavy SpaceX.

Pierwszy start Nebuli 2 ma nastąpić w 2027 r. Obecnie przyszły rok wydaje się także najbardziej prawdopodobnym terminem debiutu Hyperboli 3, po tym, jak iSpace w swoim najnowszym komunikacie przestała wskazywać 2026 r. jako planowaną datę pierwszego lotu. Obie firmy pozyskały w ciągu ostatniego roku znaczące finansowanie, które w przypadku Deep Blue sięgnęło blisko 300 mln USD w ramach wrześniowej rundy inwestycyjnej.

Nie są one jednak jedynymi uczestnikami chińskiego wyścigu o palmę pierwszeństwa w zdobywaniu kontraktów na wynoszenie chińskich megakonstelacji, składających się docelowo z dziesiątek, a nawet setek tysięcy satelitów. Chińskie podmioty państwowe i komercyjne rozwijają równolegle kilka innych rakiet wielokrotnego użytku, takich jak Pallas-1 czy Tianlong-3.

Kluczem do sukcesu nie będzie jednak pierwszy udany lot, lecz osiągnięcie zadowalającej częstotliwości i niezawodności startów oraz odzyskiwania stopni, czego jak dotąd żadna z nich w pełni nie osiągnęła.