Norwegia i Islandia w europejskiej sieci łączności

Umowy zostały zawarte 26 marca br. z udziałem komisarza UE ds. obrony i przestrzeni kosmicznej Andriusa Kubiliusa. Warto zauważyć, że Norwegia i Islandia nie są członkami Unii Europejskiej, natomiast uczestniczą w Europejskim Obszarze Gospodarczym, co umożliwia im włączenie się w strategiczne projekty kosmiczne Wspólnoty.

Z dostępnych informacji wynika, że Islandia zadeklarowała finansowy udział w programach GOVSATCOM oraz IRIS² na poziomie ok. 886 tys. euro w 2026 r. oraz 830 tys. euro w 2027 r., z możliwością dalszego zaangażowania infrastrukturalnego, np. poprzez udostępnienie stacji naziemnych. Z kolei Norwegia planuje przeznaczyć na ten cel około 40 mln euro do 2027 r.

Bezpieczna łączność satelitarna dla Europy

GOVSATCOM łączy już istniejące systemy łączności satelitarnej krajów członkowskich i udostępnia je dalej. System ten jest traktowany w UE jako rozwiązanie tymczasowe. Docelowo zostanie on zastąpiony przez bardziej zaawansowany system IRIS², który ma być w pełni operacyjny w 2030 r.

IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) to jeden z największych projektów kosmicznych realizowanych obecnie przez Unię Europejską. Zakłada on budowę konstelacji blisko 300 satelitów umieszczonych na niskiej orbicie (ang. Low Earth Orbit) i średniej orbicie okołoziemskiej (ang. Medium Earth Orbit). Szacowany budżet programu wynosi około 10,6 mld euro.

System ma zapewnić bezpieczną i odporną na zakłócenia łączność satelitarną dla administracji publicznej, sektora obronnego, przedsiębiorstw oraz obywateli państw UE. Infrastruktura będzie również wspierać rozwój usług cyfrowych i wzmacniać europejską autonomię technologiczną.

Projekt ma charakter strategiczny – część misji IRIS² będzie realizowana przez konsorcjum SpaceRISE (operatorzy SES, Eutelsat, Hispasat wraz z kluczowymi partnerami, takimi jak Airbus Defence & Space, Thales Alenia, OHB, Deutsche Telekom itp.).

Polski wkład

Warto zauważyć, że rośnie zaangażowanie również Polski w rozwój europejskiej infrastruktury satelitarnej. W ramach rewizji Krajowego Planu Odbudowy (KPO), przyjętej 10 marca 2026 r., rząd zdecydował o przeznaczeniu dodatkowych ok. 447 mln zł (106 mln euro) na program IRIS².

Środki te mają umożliwić zwiększenie dostępnej przepustowości oraz zapewnić lepsze wsparcie dla służb publicznych, wojska i systemów zarządzania kryzysowego. Jednocześnie inwestycja otwiera nowe możliwości dla polskich firm, które będą mogły w większym stopniu uczestniczyć w łańcuchu dostaw przy budowie europejskiej konstelacji satelitarnej.

Kilka miesięcy wcześniej, bowiem we wrześniu 2025 r., Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało, że Polska planuje przeznaczyć środki z Krajowego Planu Odbudowy na zakup 6 satelitów komunikacyjnych jako wkład Polski w rozwój europejskiego systemu łączności IRIS². Wartość inwestycji to około 2 mld zł i obejmuje nie tylko budowę satelitów zarządzanych przez Polskę, lecz także utworzenie w kraju centrum przetwarzania danych.