Dodatkowe 100 mln euro z KPO na program satelitarny IRIS²

6 marca br. ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz poinformowała, że jeszcze w tym roku Polska otrzyma 100 mld złotych z KPO. Dodała także, że w ramach ostatniej rewizji KPO planowane są dwie zmiany. Pierwszą jest włączenie do programu ustawy dotyczącej systemu asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami. Druga z kolei dotyczy korekty części wydatków inwestycyjnych.

Zmiany finansowe wynikają m.in. z przesunięć w realizacji niektórych projektów infrastrukturalnych po okresie zimowym. W efekcie rząd planuje przekierować część środków na strategiczne inwestycje. Około 150 mln euro ma trafić do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, natomiast 100 mln euro zostanie przeznaczone na program satelitarny IRIS².

Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz podkreśliła, że dodatkowe środki mogą otworzyć drogę do udziału w projekcie dla polskich przedsiębiorstw z sektora kosmicznego, w tym m.in. firmie Creotech Instruments S.A.

Przypomnijmy, że we wrześniu 2025 r. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało, że Polska planuje przeznaczyć środki z Krajowy Plan Odbudowy na zakup 6 satelitów komunikacyjnych jako wkład Polski w rozwój europejskiego systemu łączności IRIS². Wartość inwestycji to około 2 mld zł i obejmuje nie tylko budowę satelitów zarządzanych przez Polskę, lecz także utworzenie w kraju centrum przetwarzania danych.

„Do tej pory weszliśmy do tego programu na kwotę 500 mln euro, dzięki czemu jedno z kilku centrów przetwarzania tych danych będzie na terenie Polski, natomiast teraz dzięki tym dodatkowym 100 mln euro pojawia się otwartość unijnych partnerów na to, żeby polski podmiot wyprodukował satelity” – wyjaśnił wiceminister funduszy i polityki regionalnej, Jan Szyszko.

IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) to jeden z największych projektów kosmicznych realizowanych obecnie przez Unię Europejską. Zakłada on budowę konstelacji blisko 300 satelitów umieszczonych na niskiej orbicie (ang. Low Earth Orbit) i średniej orbicie okołoziemskiej (ang. Medium Earth Orbit). Szacowany budżet programu wynosi około 10,6 mld euro.

System ma zapewnić bezpieczną i odporną na zakłócenia łączność satelitarną dla administracji publicznej, sektora obronnego, przedsiębiorstw oraz obywateli państw UE. Infrastruktura będzie również wspierać rozwój usług cyfrowych i wzmacniać europejską autonomię technologiczną.

Projekt ma charakter strategiczny – część misji IRIS² będzie realizowana przez konsorcjum SpaceRISE (operatorzy SES, Eutelsat, Hispasat wraz z kluczowymi partnerami, takimi jak Airbus Defence & Space, Thales Alenia, OHB, Deutsche Telekom itp.).

Z perspektywy polskiego sektora kosmicznego istotne jest, aby umowy zawierane w ramach programu IRIS² były skonstruowane w sposób umożliwiający realne włączenie krajowych przedsiębiorstw w realizację projektu. Chodzi przede wszystkim o to, aby udział w inicjatywie przełożył się na rozwój polskich kompetencji technologicznych, powstawanie nowych produktów oraz wejście rodzimych firm do europejskich łańcuchów dostaw.

Warto w tym kontekście przypomnieć, że kilka tygodni temu Creotech Instruments poinformował o nawiązaniu strategicznego partnerstwa z firmą Eutelsat na rzecz budowy bezpiecznej łączności satelitarnej w Europie. Zakres współpracy obejmuje m.in. rozwój i dostosowanie platform satelitarnych produkowanych przez Creotech Instruments, w tym mikrosatelitów i małych satelitów, do wymagań Eutelsat w ramach misji komunikacyjnych IRIS² oraz innych europejskich inicjatyw.

Szczególny nacisk zostanie położony na bezpieczną łączność, usługi rządowe i instytucjonalne oraz demonstratory zgodne z architekturą IRIS². Strony planują wspólne opracowywanie koncepcji misji, architektury systemów oraz rozwiązań operacyjnych zwiększających odporność, redundancję i niezależność europejską infrastruktury komunikacyjnej.