Belgijski Aerospacelab dostarczy 264 satelity IRIS² za 2,4 mld euro

Belgijski producent satelitów został wybrany na głównego wykonawcę niskoorbitalnego (LEO) komponentu unijnej konstelacji IRIS², obejmującego 264 satelity, przekazano do wiadomości publicznej 10 września br. podczas międzynarodowego szczytu kosmicznego w Paryżu. Firma pokonała w rywalizacji o kosmiczny „kontrakt dziesięciolecia” samego Airbusa.

Opiewająca na 2,4 mld euro umowa z Eutelsat, który odpowiada za segment LEO w konsorcjum SpaceRISE realizującym całą konstelację, jest największym kontraktem zarówno pod względem wartości, jak i liczby satelitów. Wcześniej, w sierpniu, ogłoszono, że niemiecki OHB dostarczy 18 satelitów konstelacji na średnią orbitę okołoziemską (MEO) za blisko 1 mld euro. Prawdopodobnie pozostałe 66 satelitów z łącznych 348 tworzących cały system zostanie dostarczonych przez Airbus Defence and Space oraz Thales Alenia Space.

Kontrakt z Aerospacelab jest przełomowy nie tylko dlatego, że przybliża program do faktycznej fazy implementacji, ale również ze względu na sam fakt, że został przyznany właśnie tej firmie. Założony w 2018 roku startup należy bowiem do grona firm NewSpace, które pojawiły się w ostatnich latach na fali nowego podejścia do przemysłu kosmicznego, stawiającego m.in. na efektywność kosztową, automatyzację, skalowanie produkcji, miniaturyzację i modularność. Wybór takiej firmy na największego wykonawcę jednego z kluczowych europejskich programów kosmicznych, zamiast tradycyjnych gigantów branży, oznacza istotną zmianę paradygmatu na europejskim rynku kosmicznym.

Jak podkreślił sam CEO i założyciel belgijskiego producenta, Benoît Deper, „wybór Aerospacelab do realizacji IRIS² odzwierciedla świadomą decyzję przemysłową i stanowi przełomowy moment dla całej Europy. Instytucje zaczynają bowiem obdarzać zaufaniem także nowe pokolenie producentów sektora kosmicznego, takich jak Aerospacelab, od podstaw tworzonych z myślą o dostarczaniu infrastruktury satelitarnej na dużą skalę i w szybkim tempie”.

Rozstrzygnięcie należy również odczytywać w kategoriach kompromisu. Francuskie i niemieckie firmy przez długi czas intensywnie rywalizowały o kontrakty, a same państwa wzajemnie oskarżały się o lobbing na rzecz swoich narodowych przemysłów. Wybór belgijskiej firmy jako największego beneficjenta może być więc postrzegany jako ruch częściowo deeskalujący tę rywalizację, zwłaszcza że zarówno francuscy, jak i niemieccy gracze również otrzymają znaczące kontrakty, choć nie ten największy.

IRIS² przeszedł długą drogę od czasu zapowiedzi w 2021 roku inicjatywy, która dała mu początek. Program zmagał się z opóźnieniami, rywalizacją przemysłową między największymi europejskimi graczami, wzajemnymi oskarżeniami o lobbying oraz związaną z tym wszystkim, często uzasadnioną, krytyką. Dziś jednak wydaje się faktycznie zmierzać w stronę realizacji. Choć wciąż pozostaje daleki od ideału, najważniejsze jest teraz to, że europejska konstelacja rzeczywiście powstaje, a wybór belgów daje podstawy do ostrożnego optymizmu.

Firma ma dostarczyć gotowe satelity do 2030 roku. Obecnie dobiega końca budowa jej gigafabryki w Charleroi, gdzie z wysoko zautomatyzowanej linii produkcyjnej ma docelowo zjeżdżać nawet 500 satelitów rocznie. Skalę ambicji Aerospacelab dobrze oddają słowa Depera z początku tego roku: „Przejście od pierwszego do dziesiątego satelity zajęło nam trzy lata. Spodziewam się, że przejście od satelity numer 11 do numeru 1000 również zajmie nam około trzech lat”.