Pierwsza komercyjna europejska rakieta osiągnęła orbitę

Można powiedzieć: nareszcie! Po latach rozwoju i miesiącach przekładania drugiego lotu swojej rakiety Spectrum niemiecki Isar Aerospace przeprowadził jej pierwszy udany start orbitalny 5 września br. o godz. 22:12 z norweskiego portu kosmicznego Andøya.

Dwustopniowa rakieta o wysokości 28 metrów i ładowności 1000 kg pomyślnie przeszła przez kolejne etapy lotu: fazę maksymalnego oporu aerodynamicznego, wyłączenie dziewięciu silników pierwszego stopnia, jego separację oraz uruchomienie silnika drugiego stopnia. Misja o nazwie „Onward and Upward” nie była jednak jedynie demonstracją technologiczną, ponieważ po osiągnięciu docelowej orbity Spectrum umieścił na niej sześć edukacyjnych CubeSatów, potwierdzając tym samym operacyjne zdolności rakiety.

Sukces Isar Aerospace po raz pierwszy daje Europie dostęp do własnej komercyjnej rakiety orbitalnej, która w dodatku może startować z europejskiego terytorium. Oba te fakty mają przełomowe znaczenie dla europejskiej autonomii kosmicznej, a szerzej także strategicznej, wzmacniając niezależność kontynentu i jego odporność w domenie kosmicznej.

Do tej pory europejskie starty orbitalne były realizowane za pomocą rakiet Ariane 6 i Vega C, startujących z Gujany Francuskiej, położonej w Ameryce Południowej. Obie platformy mierzą się jednak z wysokimi kosztami startów i ich niską częstotliwością, co ograniczało zdolność Europy do samodzielnego wynoszenia własnych ładunków i zmuszało ją do korzystania m.in. z amerykańskich alternatyw.

Należy przy tym docenić wkład ESA w rozwój Isar Aerospace. Firma na początku korzystała ze wsparcia centrum inkubacji biznesowej Agencji, a później także z jej współfinansowania w ramach dedykowanego programu ESA Boost. W 2025 r. została wybrana przez ESA jako jeden z pięciu prywatnych dostawców usług startowych w ramach European Launcher Challenge, który ma wspierać wysiłki na rzecz komercjalizacji europejskich lotów kosmicznych.

26 sierpnia Isar podpisał z ESA kontrakt o wartości 197,8 mln euro na realizację programu. Zaledwie kilka dni później firma jako pierwsza osiągnęła jeden z jego kluczowych kamieni milowych, czyli przeprowadzenie startu orbitalnego nie później niż w 2027 r.

Dwaj inni wybrani prywatni dostawcy również podpisali już swoje kontrakty. Mowa o niemieckim Rocket Factory Augsburg (RFA) oraz hiszpańskim PLD Space, których rakiety mają podjąć pierwsze próby orbitalne jeszcze w tym roku. Można więc mieć nadzieję, że sukces Spectrum jest dopiero początkiem dalszej ekspansji europejskich zdolności startowych.

Pomimo oczywistego entuzjazmu, jaki wzbudził start niemieckiej rakiety, trzeba pamiętać, że o jej prawdziwym sukcesie zdecydują częstotliwość i niezawodność kolejnych, już w pełni komercyjnych lotów. Firma zabezpieczyła już popyt na kilka następnych startów Spectrum dzięki kontraktom na wyniesienie zarówno instytucjonalnych, jak i prywatnych satelitów, w tym należących do ESA, Planet Labs Germany czy Astroscale Japan.

Isar jest świadomy, że szybkie skalowanie, automatyzacja i integracja produkcji rakiet będą kluczowe dla osiągnięcia większej częstotliwości startów, a przez to także rentowności. Na ukończeniu znajduje się obecnie pierwsza duża fabryka firmy o powierzchni 40 tys. m² pod Monachium, która ma docelowo osiągnąć zdolność produkcji 40 rakiet rocznie. Taką samą liczbę startów ma od 2029 r. obsługiwać drugi, po Andøya, dedykowany Spectrum port kosmiczny w Spaceport Nova Scotia w Kanadzie.

Obecnie w produkcji znajduje się pięć kolejnych rakiet Spectrum. Choć firma nie ujawniła jeszcze dat następnych startów, informacje prasowe z 2025 r., opublikowane przy okazji podpisania kontraktów na wyniesienie dwóch misji ESA, wskazywały na ich starty na pokładzie Spectrum z Andøya od 2026 r.