Pięć lat Perseverance na Marsie. Co odkrył łazik NASA?

Perseverance wylądował na Marsie 18 lutego 2021 roku, a już chwilę później kontrolerzy misji dysponowali zdjęciami z zamontowanych na łaziku kamer pomocniczych. Widać na nich powierzchnię Czerwonej Planety, skały oraz fragmenty kół łazika. Od początku celem misji było zbieranie próbek badawczych, które miały zostać sprowadzone na Ziemię do dalszych badań. Wyniki mogły rzucić nowe światło na historię Marsa.

W 2026 roku losy misji NASA pozostają niepewne. Zarówno Kongres, jak i Biały Dom są zgodni co do dalszego finansowania i przerwania misji. Niezależnie od przyszłych decyzji, Perseverance zgromadził ogrom danych i dokonał odkryć, które na zawsze zmieniły nasze spojrzenie na historię Marsa.

Producent tlenu i robotyczny geolog

Z okazji piątej rocznicy łazika na Marsie NASA przygotowała zestawienie najważniejszych odkryć. Na pierwszym miejscu znalazła się próbka skały ze śladami mikroorganizmów sprzed miliardów lat, kiedy na planecie była woda. Wstępne informacje potwierdziły badania wykonane przez Perseverance. Niestety, aby uzyskać dokładne dane, potrzebne są prace w laboratoriach na Ziemi.

Łazik nie tylko poszukuje śladów dawnego życia, ale również bada planetę pod kątem przyszłych misji astronautów. Do tego celu został wyposażony w urządzenie wielkości pudełka na lunch, które, według naukowców z Massachusetts Institute of Technology, produkuje tyle tlenu, co małe drzewo. Technologia MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) pracowała w różnych warunkach atmosferycznych, za dnia, w nocy i o różnych porach roku. W każdym z doświadczeń osiągnięto zakładaną wydajność 6 gram tlenu na godzinę.

To, co zmieniło postrzeganie naukowców na temat Czerwonej Planety, to odkrycie skał o wulkanicznym pochodzeniu. To zaskakujące dla planetologów, którzy spodziewali się tam raczej materiałów osadowych.

Na Ziemi też można znaleźć tak stare minerały, ale są one mocno zmienione przez działanie atmosfery, wody, biosfery oraz przez aktywność tektoniczną. Ich marsjańskie odpowiedniki są natomiast niemal nienaruszone. Również w tym przypadku dalsze badania wymagają obecności próbek na Ziemi.

Dron Ingenuity na zawsze w sercach

Nie można zapomnieć o wkładzie małego drona Ingenuity, który przez trzy lata towarzyszył Perseverance na Marsie. Chociaż nie był wyposażony w zaawansowane instrumenty badawcze zapewnił nowe informacje o powietrznej eksploracji planety, które będą podstawą do projektowania kolejnych misji.

Pierwotnie spodziewano się, że wykona do pięciu lotów testowych przez 30 dni. Ostatecznie przetrwał niemal trzy lata, wykonując 72 loty trwające łącznie ponad dwie godziny, pokonując ponad 17 km i wznosząc się na maksymalną wysokość 24 m. Wbrew oczekiwaniom przerwał też srogie marsjańskie zimy.

Co słychać na Marsie?

Czerwoną Planetę możemy zobaczyć tylko na zdjęciach. To jednak nie zaspokaja potrzeb naszych zmysłów. Łazik Perseverance zadbał również o to, aby Marsa nie tylko widzieć, ale i słyszeć. Wszystko dzięki dwóm mikrofonom, w które został wyposażony. Posłuchaj Marsa na filmie poniżej.

Dla jednych olbrzymia dawka nowej wiedzy, a dla drugich wydatki. Koszt programu Mars Sample Return jest obecnie szacowany na ponad 11 miliardów dolarów, a próbki nie wróciłyby na Ziemię do 2040 roku. Obecnie wszystkie znaki na niebie jasno wskazują na zakończenie wieloletniej misji, która z obiecujących odkryć badawczych przekształciła się w kosztowny ból głowy naukowców, polityków i podatników.