- WIADOMOŚCI
Chwila optymizmu NASA. Ryzyko programu nowych skafandrów
Optymizm po zapowiedzi testów nowych skafandrów kosmicznych szybko zgasł. Raport Generalnego Inspektora NASA wskazuje na opóźnienia w kluczowym programie realizowanym z Axiom Space.
Autor. Axiom Space
Opublikowany 20 kwietnia 2026 roku raport Inspektora Generalnego NASA nie jest powodem do radości dla fanów eksploracji kosmosu. W dokumencie niepokojąco opisano postępy amerykańskiej firmy Axiom Space, która pracuje nad nowymi skafandrami dla astronautów na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) oraz na Księżycu.
W 2022 roku NASA wybrała Axiom Space oraz Collins Aerospace do zaprojektowania nowych skafandrów. Dwa lata później ta ostatnia wycofała się z programu. Spowodowało to, że agencja kosmiczna stała się uzależniona od jednego dostawcy. To błąd, jak twierdzą autorzy raportu, tak samo, jak umowa typu fixed-price zawarta z wykonawcą, gwarantująca stałą kwotę zapłaty.
Skutki złych decyzji?
Generalnie umowa fixed-price jest korzystna dla NASA. Zrzuca bowiem ryzyko i skutki przekroczenia zakładanego budżetu na wykonawcę. „Jednak w tym przypadku podejście oparte na stałej cenie firmy było sprzeczne z rozwojowym charakterem skafandrów kosmicznych nowej generacji, które wiążą się z wyższym poziomem ryzyka technicznego, finansowego i terminowego.” - czytamy w raporcie.
Biuro Inspektora Generalnego NASA zarzuca, że pierwotne terminy - lata 2025-2026 - były zbyt optymistyczne. Agencja kosmiczna stoi przed dużym wyzwaniem, jeśli chce zademonstrować skafandry kosmiczne na ISS przed jej deorbitacją (około 2030 roku) lub w historycznym powrocie człowieka na Księżyc (2028 rok; misja Artemis IV).
W raporcie jasno wskazano, że dodatkowe opóźnienia w projektowaniu i testowaniu sprawią, że demonstracje w programie Artemis i ISS mogą nie odbyć się przed 2031 rokiem. Dokument został przekazany obecnemu kierownictwu NASA, które zgodziło się z obawami i przygotowało działania, które odpowiadają zaleceniom.
Chwilowy optymizm
Raport opublikowano niedługo po zapowiedziach przyszłorocznych testów prototypów skafandrów w 2027 roku. Przedstawiciele Axiom Space mają nadzieję, że demonstracja odbędzie się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej lub w trakcie misji Artemis III, czyli testu dokowania kapsuły Orion z lądownikiem księżycowym na orbicie okołoziemskiej.
Program Artemis wydaje się atrakcyjny dla Axiom Space, ponieważ pozwoliłby testować skafandry na orbicie, w kapsule i lądowniku misji księżycowej. Z kolei stacja kosmiczna umożliwia spacery kosmiczne, oferując równie dobre warunki do testów.
„Przedstawiliśmy agencji szereg opcji. Z pewnością byłoby to cenne ćwiczenie, ale obecnie nie znamy szczegółów” - powiedział Ralston w kontekście potencjalnego udziału w misji Artemis III. Jego wypowiedź przytacza portal SpaceNews.com.
