Europa testuje nowy system nawigacji z niskiej orbity

Jednostki zostały wyniesione za pomocą systemu nośnego Electron firmy Rocket Lab z platformy startowej w Nowej Zelandii. Z informacji przekazanych przez ESA wynika, że satelity z powodzeniem oddzieliły się od rakiety około godziny po starcie. Obecnie zespoły kontroli misji przygotowują je do pełnoprawnej pracy na orbicie.

Projekt Celeste to pierwsza europejska inicjatywa zakładająca rozwój systemu pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu (PNT) opartego na satelitach operujących na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO). Ma on stanowić uzupełnienie dla obecnych systemów działających na wyższych orbitach, takich jak Galileo czy EGNOS.

Warto podkreślić, że satelity programu Celeste będą operować na niskiej orbicie okołoziemskiej, na wysokości około 510 km. To istotna zmiana względem klasycznych systemów nawigacyjnych, które funkcjonują znacznie wyżej. Dla porównania, amerykański system GPS działa na średniej orbicie okołoziemskiej (MEO) na wysokości około 20 200 km, natomiast europejski Galileo na poziomie około 23 200 km.

Celem ESA jest wykazanie, że umieszczenie satelitów bliżej Ziemi pozwala uzyskać silniejszy sygnał oraz zwiększyć odporność systemu na zakłócenia. Takie podejście może przełożyć się na wyższą dokładność pozycjonowania i lepszą dostępność usług, szczególnie w wymagających środowiskach, takich jak gęsta zabudowa miejska, obszary polarne czy sytuacje kryzysowe.

Jedna z jednostek została zbudowana przez hiszpańską firmę GMV, a druga przez francusko-włoską Thales Alenia Space. Przetestują kluczowe technologie oraz nowe częstotliwości sygnałów w pasmach L i S. Kolejne starty planowane są na 2027 r.

Program Celeste zakłada w pierwszej fazie demonstracyjną konstelację 11 satelitów, które przetestują sygnały na różnych pasmach. Projekt zaproponowano na Radzie Ministerialnej ESA w 2022 r., a następnie rozszerzono na Radzie Ministerialnej ESA w 2025 r. W realizację projektu zaangażowane jest szerokie konsorcjum przemysłowe obejmujące ponad 50 podmiotów z kilkunastu krajów.

Program wpisuje się w szerszą strategię budowy odpornej infrastruktury kosmicznej w Europie, w tym inicjatywę European Resilience from Space (ERS). Wyniki testów Celeste mają posłużyć do podjęcia decyzji o wdrożeniu operacyjnej warstwy nawigacyjnej na niskiej orbicie, która uzupełni istniejące systemy i zwiększy niezależność technologii europejskich.