- WIADOMOŚCI
Trzecia porażka japońskiej rakiety. Start zakończony eksplozją
Trzeci testowy start rakiety Kairos opracowanej przez prywatną firmę Space One zakończył się niepowodzeniem. Misja została przerwana zaledwie kilkadziesiąt sekund po starcie.
Autor. Spaceport Kii Surrounding Regional Council
Rakieta Kairos wystartowała 5 marca br. z kosmodromu Kii w zachodniej Japonii. Początkowa faza misji przebiegała zgodnie z planem, jednak zaledwie kilkadziesiąt sekund po starcie można było zaobserwować poważne problemy. Wstępne ustalenia wskazują, że rakieta Kairos mogła utracić stabilność w kluczowej fazie wznoszenia z powodu niedostatecznego ciągu, co w konsekwencji uruchomiło system przerwania lotu (Flight Termination System; FTS).
Szczegółowa przyczyna zdarzenia nie została jeszcze ujawniona. Firma zapowiedziała, że więcej informacji pojawi się po zakończeniu analizy danych telemetrycznych. Na pokładzie rakiety znajdowało się pięć małych satelitów, które miały zostać wyniesione w przestrzeń kosmiczną na wysokość ok. 500 km. W wyniku awarii wszystkie ładunki zostały utracone.
Należy odnotować, że to już trzecia nieudana próba startu japońskiej rakiety Kairos. Pierwszy lot, który odbył się w marcu 2024 r., zakończył się eksplozją zaledwie 5 sekund po starcie. Wówczas system bezpieczeństwa wykrył zbyt niską prędkość oraz niewystarczający ciąg silnika pierwszego stopnia i automatycznie uruchomił system przerwania lotu rakiety.
Kolejna próba, podjęta w grudniu 2024 r., również zakończyła się niepowodzeniem. W tym przypadku lot rakiety trwał jednak nieco dłużej, bo około trzech minut. Rakieta osiągnęła wtedy wysokość ok. 100 kilometrów, jednak pojawiły się nieprawidłowości w systemie sterowania wektorem ciągu. Doprowadziło to do utraty stabilności lotu, co również zakończyło się aktywacją systemu przerwania misji. W tamtej próbie utracono pięć satelitów.
Kolejne nieudane próby lotu rodzą pytania o przyszłość projektu, jednak mimo tych trudności spółka nadal pozyskuje nowe kontrakty. W 2025 r. firma otrzymała m.in. zamówienie od japońskiego Ministerstwa Obrony na dedykowany start satelity obserwacyjnego.
Kairos to lekka rakieta nośna o wysokości około 18 m, średnicy 1,35 m oraz masie całkowitej 23 t. System składa się z trzech stopni na paliwo stałe oraz czwartego na ciekły materiał pędny. Według informacji podanych przez producenta, Kairos ma być w stanie wynieść na orbitę heliosynchroniczną (SSO) do 150 kg ładunku użytecznego oraz do 250 kg na niską orbitę okołoziemską (LEO).
Rakieta Kairos została zaprojektowana z myślą o szybkim i relatywnie niedrogim wynoszeniu niewielkich satelitów na orbitę. Projekt ten ma odpowiadać na rosnące zapotrzebowanie rynku małych satelitów na elastyczne i częste starty. Warto też zauważyć, że Japonia zmaga się obecnie z ograniczoną dostępnością krajowych rakiet nośnych.
Rakieta Epsilon pozostaje uziemiona od 2022 r. po awarii, do której doszło w trakcie jednego ze startów. Program napotkał również kolejne trudności w 2023 i 2024 r. Podczas dwóch testów statycznych zmodernizowanych silników na paliwo stałe doszło do ich awarii.
Problemy nie ominęły także nowego systemu nośnego H3, opracowanego przez Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA). Podczas jednego z ostatnich lotów rakieta doświadczyła anomalii, w wyniku której utracony został przewożony ładunek.

