- WIADOMOŚCI
X-59 nad USA. To nowy samolot naddźwiękowy NASA
Autor. NASA
Samolot naddźwiękowy X-59 QueSST (Quiet Supersonic Transport) rozpoczął pierwszą podróż przez Stany Zjednoczone. Maszyna została opracowana przez NASA oraz firmę Lockheed Martin.
Samolot wystartował 28 października z bazy Edwards w Kalifornii. Po drodze zatrzymał się m.in. w El Paso i Fort Worth w Teksasie, a następnie w Birmingham w stanie Alabama. Podczas przelotu towarzyszyły mu samoloty F-15 i F/A-18 należące do NASA. X-59 ma zostać zaprezentowany publiczności podczas wydarzenia MAX POWER, zaplanowanego na 7–8 listopada w Kennedy Space Center.
NASA’s X-59 “quiet” supersonic jet has completed a year of flight testing and is now crossing the US for the first time, on its way to Kennedy Space Center in Florida. It left Edwards Air Force Base in California on Oct. 28, exactly a year after its first flight, and is stopping in El Paso, Fort Worth and Birmingham with chase planes alongside. It will be on static display at the MAX POWER airshow on Nov. 7–8. The jet was built by Lockheed Martin. It is designed to cruise at Mach 1.4 at 55,000 feet and to produce a soft “sonic thump” of about 75 decibels, roughly as loud as a car door closing, instead of a full sonic boom. Its very long nose shapes the shockwaves, and because it has no front windshield the pilot sees ahead through a camera-based vision system. The X-59 first broke the sound barrier on June 5, 2026, has flown more than 40 times, and has reached top marks of Mach 1.53 and over 56,000 feet. Next, NASA will measure the actual noise on the ground and fly over communities to gauge public reaction. The data is meant to help regulators decide whether to allow commercial supersonic flights over land, which the US has banned since 1973. https://t.co/KDA8kRbBjW
— Clash Report (@clashreport) November 1, 2026
Rok testów samolotu X-59
Pierwszy lot X-59 odbył się 28 października 2025 r. i trwał 67 minut. W kolejnych miesiącach NASA stopniowo rozszerzała zakres prób, sprawdzając zachowanie maszyny w coraz bardziej wymagających warunkach. Ważnym etapem programu było pierwsze przekroczenie bariery dźwięku, do którego doszło 5 czerwca 2026 r. W trakcie tego lotu samolot osiągnął pułap 43,4 tys. stóp (ok. 13,2 km) oraz maksymalną prędkość 713 mil na godzinę, co odpowiada około Mach 1,1.
NASA poinformowała, że od debiutu X-59 wykonał 40 lotów. Podczas testów osiągnął prędkość maksymalną Mach 1,53, czyli około 1 875 km/h, a także wysokość przekraczającą 56 tys. stóp (około 17 km). Warto zauważyć, że docelowy profil lotu zakłada osiąganie prędkości Mach 1,4 na wysokości około 55 tys. stóp (16,8 km).
Zobacz też 
Koniec z gromem dźwiękowym?
Przypomnijmy, że X-59 to demonstrator technologii opracowany przez NASA oraz firmę Lockheed Martin w ramach projektu Low-Boom Flight Demonstrator. W przeciwieństwie do legendarnego Concorde’a, który wywoływał potężne fale dźwiękowe (tzw. sonic boom), X‑59 został zaprojektowany tak, by zamiast huku emitować jedynie dźwięk porównywalny z odgłosem zamykania drzwi samochodu czy ruchu ulicznego.
Dotychczasowe loty pozwoliły NASA sprawdzić właściwości pilotażowe i osiągi X-59. Najważniejsza część programu Quesst, czyli pomiary hałasu docierającego do powierzchni Ziemi, jest jednak dopiero przed zespołem badawczym. W kolejnej fazie wykorzystane zostaną instrumenty naziemne i powietrzne, które pozwolą zarejestrować dźwięk generowany przez samolot podczas lotów naddźwiękowych.
Autor. Lockheed Martin
W dalszej kolejności NASA planuje przeprowadzić przeloty nad wybranymi amerykańskimi społecznościami i zebrać opinie mieszkańców na temat słyszalnego hałasu. Wyniki badań mają pomóc regulatorom w opracowaniu nowych standardów dotyczących dopuszczalnego poziomu hałasu podczas cywilnych lotów naddźwiękowych nad lądem.
Szczegóły techniczne
Długość kadłuba samolotu X-59 to ponad 29 m, z kolei rozpiętość skrzydeł to 9 m. Nietypowy, smukły kształt kadłuba ma zapewnić „łagodzenie” fali dźwiękowej. Innowacyjnym rozwiązaniem jest również brak tradycyjnej przedniej szyby w kabinie. Pilot obserwuje przestrzeń przed samolotem za pomocą systemu kamer i wyświetlaczy, określanego jako eXternal Vision System.
Samolot jest zbudowany na podwoziu F-16, a jego maksymalna masa startowa wynosi 14,7 t. Odrzutowiec jest napędzany pojedynczym silnikiem General Electric F414, stosowanym dotąd m.in. w myśliwcach F-18E/F Super Hornet oraz JAS 39 Gripen.
