X-59 pokonał barierę dźwięku

NASA poinformowała o osiągnięciu kolejnego kamienia milowego w programie X-59. 5 czerwca br. eksperymentalny samolot po raz pierwszy wykonał lot z prędkością większą od prędkości dźwięku, potwierdzając zdolność konstrukcji do działania w warunkach, dla których została zaprojektowana.

Lot odbył się z bazy lotniczej Edwards Air Force Base w Kalifornii. Za sterami maszyny zasiadł pilot testowy NASA Jim „Clue” Less. Misja trwała 81 minut. W jej trakcie samolot osiągnął pułap 43,4 tys. stóp (ok. 13,2 km) oraz maksymalną prędkość 713 mil na godzinę, co odpowiada około Mach 1,1.

Ten historyczny lot nie kończy kampanii testowej. W najbliższym czasie NASA planuje przeprowadzenie pierwszej próby w warunkach odpowiadających przyszłym misjom badawczym. Samolot ma osiągnąć prędkość około Mach 1,4 oraz pułap blisko 55 tys. stóp (ok. 16,8 km).

W takich warunkach X-59 będzie wykonywał przeloty nad wybranymi obszarami zamieszkanymi w Stanach Zjednoczonych. Ich celem będzie sprawdzenie jak mieszkańcy odbierają dźwięk generowany przez przelatujący X-59. Uzyskane wyniki posłużą jako materiał analityczny dla krajowych i międzynarodowych organów regulacyjnych.

Przypomnijmy, że pierwszy lot samolotu X‑59 QueSST został przeprowadzony w październiku 2025 r. W ramach tej historycznej próby maszyna wykonywała przez ponad godzinę okrążenia nad bazą Edwards Air Force Base, po czym wylądowała w ośrodku Armstrong Flight Research Center.

„Od pierwszego lotu samolotu 28 października 2025 roku zespół poczynił ogromne postępy, wykonując 16 lotów w ciągu ostatnich 90 dni i osiągając stały rytm testów” – podkreślił administrator NASA Jared Isaacman. „Jestem wdzięczny zespołowi NASA oraz Lockheed Martin Skunk Works za doprowadzenie programu do tego etapu” – dodał.

X-59 to demonstrator technologii opracowany przez NASA oraz firmę Lockheed Martin w ramach projektu Low-Boom Flight Demonstrator. W przeciwieństwie do legendarnego Concorde’a, który wywoływał potężne fale dźwiękowe (tzw. sonic boom), X‑59 został zaprojektowany tak, by zamiast hukuemitować jedynie dźwięk porównywalny z odgłosem zamykania drzwi samochodu czy ruchu ulicznego.

Długość kadłuba samolotu X-59 to ponad 29 m, z kolei rozpiętość skrzydeł to 9 m. Nietypowy, smukły kształt kadłuba ma zapewnić „łagodzenie” fali dźwiękowej. Samolot jest zbudowany na podwoziu samolotu F-16, a jego maksymalna masa startowa wynosi 14,7 t. Odrzutowiec jest napędzany pojedynczym silnikiem General Electric F414, stosowanym dotąd m.in. w myśliwcach F-18E/F Super Hornet oraz JAS 39 Gripen.