- WIADOMOŚCI
Komisja Europejska wzmacnia bezpieczeństwo na orbicie
Komisja Europejska zatwierdziła rozszerzenie unijnego programu monitorowania przestrzeni kosmicznej (EU SST) o cztery nowe państwa członkowskie. To kolejny ważny krok na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa europejskiej infrastruktury na orbicie oraz autonomii UE w monitorowaniu przestrzeni kosmicznej.
Autor. Portfolio EU SST za POLSA
Decyzja wykonawcza w tym zakresie została potwierdzona przez Komisję Europejską 17 grudnia 2025 r. Otwiera ona drogę do członkostwa czterech nowych państw w EU Space Surveillance and Tracking (SST). Krajami, które zostały uznane jako kwalifikujące się do programu, są Belgia, Bułgaria, Litwa i Luksemburg. Państwa zgłosiły swoje zainteresowanie przystąpieniem do EU SST pod koniec 2024 r.
Jednak pod względem formalnym Belgia, Bułgaria, Litwa i Luksemburg nie są jeszcze częścią systemu EU SST. Aby tak się stało, muszą zostać zawarte stosowne umowy. Równolegle UE pracuje nad przedłużeniem dotacji, które zapewnią współfinansowanie programu EU SST co najmniej do połowy 2028 r.
Obecnie program EU SST skupia 15 państw, które wspólnie wykorzystują sieć naziemnych sensorów do obserwacji i śledzenia obiektów na orbicie okołoziemskiej. Usługi obejmują monitorowanie kosmicznych śmieci, zapobieganie kolizjom na orbicie oraz analizę niekontrolowanych wejść obiektów w atmosferę Ziemi.
Działania w tym zakresie zabezpieczają ponad 600 europejskich satelitów. Wśród nich są kluczowe elementy infrastruktury kosmicznej UE, w tym jednostki opracowane na potrzeby takich programów jak Galileo, EGNOS, Copernicus, GOVSATCOM, a w przyszłości również IRIS². Komisja Europejska podkreśla, że wkład czterech nowych państw zwiększy wartość operacyjną całego systemu.
Od 2018 r. jednym z członków programu EU SST jest również Polska, reprezentowana przez Polską Agencję Kosmiczną (POLSA). Rolą Polski jest dostarczanie danych obserwacyjnych sztucznych obiektów satelitarnych z wykorzystaniem sieci teleskopów i stacji laserowej. Instrumenty należą do krajowych podmiotów naukowych, polskich przedsiębiorstw i POLSA. Agencja posiada również zdolności przetwarzania danych z obserwacji.
EU SST jest jednym z trzech filarów unijnego programu Space Situational Awareness (SSA), którego celem jest identyfikacja, monitorowanie i ograniczanie zagrożeń kosmicznych. Pozostałe dwa komponenty SSA obejmują: Near-Earth Objects (NEO), skupiający się na badaniu planetoid i komet potencjalnie zagrażających Ziemi, oraz Space Weather Events (SWE), skupiający się na modelowaniu i prognozowaniu pogody kosmicznej.