Bułgaria zbuduje jedno z największych centrów kosmicznych w Europie

Rząd Bułgarii i spółka Starbase Europe EOOD podpisały 6 sierpnia 2026 r. memorandum dotyczące realizacji „Zaawansowanego technologicznie parku przemysłowego oraz centrum rozwoju technologii kosmicznych i obronnych”. Centrum powstanie na terenie niezagospodarowanego od 25 lat byłego wojskowego lotniska Dobroslavtsi, położonego w pobliżu Sofii, którego powierzchnia sięga 3 mln m².

Projekt realizowany jest w formule współpracy publiczno-prywatnej, a głównym partnerem państwa jest Starbase Europe, spółka należąca do Raycho Raycheva, założyciela i CEO EnduroSat, dominującego podmiotu bułgarskiego sektora kosmicznego. „Próbujemy zbudować największe w Europie centrum R&D dla sektora kosmicznego oraz centrum rozwoju systemów obronnych i wojskowych” – tak Raychev opisywał skalę inicjatywy.

Istotnie, kompleks ma skupiać na swoim terenie kluczowe elementy naziemnej części kosmicznych łańcuchów dostaw: R&D, produkcję, montaż, testowanie, kwalifikację, logistykę oraz edukację. To właśnie ziemski wymiar infrastruktury szef EnduroSat postrzega jako jedno z głównych wąskich gardeł sektora.

Jednak oprócz pełnienia funkcji przyszłego centrum montażu, testowania i kwalifikacji nowych satelitów EnduroSat, kompleks ma również stanowić zaplecze rozwojowe dla całego bułgarskiego sektora kosmicznego, zarówno komercyjnego, jak i publicznego. W tym celu na jego terenie znajdą się m.in. Centrum Rozwoju Technologii Kosmicznych, Centrum Badań, Rozwoju i Edukacji, kampus edukacyjny dla studentów oraz Narodowe Centrum Obserwacji, Koordynacji i Zarządzania Danymi Kosmicznymi.

Nie bez znaczenia jest również wymiar technologii dual use, który wybrzmiewa już w samej nazwie centrum. Infrastruktura ośrodka ma być wykorzystywana również do rozwoju technologii i systemów kosmicznych przeznaczonych dla sektora obronnego i sił zbrojnych. Ponadto swoje szkolenia mają tam odbywać funkcjonariusze Bułgarskiej Narodowej Służby Ochrony, odpowiedzialnej za ochronę najważniejszych osób w państwie.

Projekt ma być realizowany etapami, a pierwszy etap rozpoczynającej się właśnie mega-inwestycji potrwa trzy lata. Obejmie przede wszystkim odbudowę pasa startowego, budowę pierwszej części parku przemysłowego, uruchomienie pierwszych obiektów oraz zagospodarowanie terenów zielonych.

Bułgaria, zmagająca się z drenażem mózgów, ma nadzieję, że inwestycja przyczyni się do zatrzymania w kraju większej liczby rodzimych talentów i specjalistów sektora kosmicznego.

Kolejnym celem jest zmiana modelu gospodarczego państwa w kierunku większej roli eksportu zaawansowanych i kompleksowych produktów technologicznych, czego najlepszym przykładem są modułowe satelity EnduroSat. Zaangażowanie firmy w tak strategiczną inwestycję pokazuje przy tym jej rosnącą dojrzałość oraz świadomość, że jej dalszy rozwój zależy również od kondycji całego krajowego ekosystemu kosmicznego.