Chang’e-7. Chiny odliczają do startu misji księżycowej

Start misji odbędzie się w nocy z 23 na 24 sierpnia 2026 r. czasu polskiego. Rakieta Chang Zheng 5 (tłum. Długi Marsz) wraz z sondą została już przetransportowana na stanowisko startowe w centrum kosmicznym Wenchang na wyspie Hajnan. Misja będzie jednym z najważniejszych momentów chińskiego programu eksploracji Księżyca i przygotowań do budowy przyszłej infrastruktury na jego powierzchni.

Kiedy lądowanie?

Chang’e-7 będzie jedną z najbardziej złożonych chińskich misji księżycowych. Zestaw obejmuje orbiter, lądownik, łazik oraz niewielką sondę typu „hopper”, która będzie mogła wykonywać krótkie loty nad powierzchnią Księżyca i docierać do miejsc niedostępnych dla klasycznych pojazdów kołowych.

Cały zestaw powinien wejść na orbitę Księżyca około pięciu dni po starcie. Następnie orbiter rozpocznie obserwacje południowego bieguna i pomoże w wyborze miejsca lądowania. Chińskie władze nie podały jeszcze dokładnej daty lądowania, które może nastąpić nawet kilka miesięcy po dotarciu ładunku na orbitę.

Na ten moment wiemy, że lądownik ma wykonać precyzyjne lądowanie w rejonie krateru Shackleton. Jest to miejsce uznawane za jeden z najcenniejszych obszarów z punktu widzenia przyszłej eksploracji załogowej. Jednym z najważniejszych wyzwań będzie znalezienie obszaru, który jednocześnie zapewni odpowiednio płaski teren, dostęp do światła słonecznego oraz możliwość dotarcia do pobliskich stale zacienionych kraterów.

Chińczycy będą szukać wody na Księżycu

Jednym z głównych celów Chang’e-7 będzie poszukiwanie wody w postaci lodu. Naukowcy od lat wykrywają ślady substancji lotnych w rejonie południowego bieguna Księżyca za pomocą instrumentów znajdujących się na orbicie, jednak do tej pory nie przeprowadzono bezpośrednich pomiarów i pobierania próbek z takich miejsc.

Warto zauważyć, że lód wodny to na Księżycu zasób strategiczny. Może posłużyć do produkcji wody pitnej, tlenu oraz paliwa rakietowego, co czyni go fundamentem długoterminowej obecności człowieka na Księżycu.

Szczególne znaczenie będzie miał wspomniany hopper wyposażony w instrument Lunar soil Water molecule Analyser (LUWA). Pojazd ma wykonywać krótkie loty do stale zacienionych obszarów, gdzie temperatura może utrzymywać się na ekstremalnie niskim poziomie (nawet do około –246°C). Po wylądowaniu sonda będzie mogła przemieścić się na niewielką odległość, aby rozpocząć badania powierzchni.

LUWA najpierw przeanalizuje powierzchnię za pomocą spektrometru laserowego. Następnie specjalny mechanizm pobierze próbkę regolitu z głębokości sięgającej około 1 metra. Materiał trafi do szczelnej komory, gdzie zostanie podgrzany, a uwolniona woda i inne substancje lotne zostaną poddane analizie.

Pozwoli to nie tylko określić zawartość wody, ale również zbadać jej skład izotopowy. Dane mogą pomóc naukowcom ustalić, skąd pochodzi lód znajdujący się w księżycowym regolicie – m.in. czy został dostarczony przez wiatr słoneczny, komety lub planetoidy.

W ramach tej misji na Księżyc poleci łącznie 18 instrumentów naukowych, w tym rosyjski instrument badawczy dostarczony przez Roskosmos (Dust Monitoring of the Moon). Posłuży on do badania składu oraz dynamiki pyłu w egzosferze księżycowej blisko powierzchni, a także rejestracji mikrometeorytów i cząstek wtórnych powstających w wyniku oddziaływań z regolitem. W misji zostaną też wykorzystane ładunki naukowe z Włoch, Szwajcarii, Egiptu, Bahrajnu czy Tajlandii.

Program księżycowy Państwa Środka przyspiesza

Chang’e-7 ma być bezpośrednim przygotowaniem do kolejnego etapu chińskiego programu. Planowana na około 2029 r. misja Chang’e-8 ma koncentrować się m.in. na wykorzystaniu lokalnych zasobów, w tym demonstracji technologii pozwalających na wytwarzanie materiałów budowlanych z wykorzystaniem księżycowego regolitu.

Obie misje mają stworzyć podstawy technologiczne dla Międzynarodowej Stacji Badań Księżycowych (ILRS), rozwijanej pod przewodnictwem Chin we współpracy z innymi państwami, w tym z Rosją. Jednym z docelowych obszarów jej lokalizacji ma być właśnie południowy biegun Srebrnego Globu.

Chang’e 7 stanowi zatem kolejny etap chińskiego programu, konsekwentnie realizowanego od 2007 r. W jego ramach Państwo Środka odnotowało szereg przełomowych osiągnięć, w tym pobranie i dostarczenie na Ziemię próbek gruntu księżycowego zarówno z widocznej, jak i niewidocznej strony Srebrnego Globu. Cele te zostały zrealizowane podczas misji Chang’e 5 w 2020 r. oraz Chang’e 6 w 2024 r..

Zdobyte w ten sposób doświadczenia mają również znaczenie dla przyszłych misji załogowych. Chiny deklarują, że chcą wysłać swoich astronautów na powierzchnię Księżyca około 2030 r. Harmonogram jest zbliżony do planów USA, które na ten moment planują wykonać pierwsze załogowe lądowanie na Srebrnym Globie w XXI w. w 2028 r. w ramach misji Artemis IV.