Rocket Lab protestuje. Chodzi o kontrakt NASA dla Blue Origin

Dokument został skierowany 11 września 2026 r. do Government Accountability Office (GAO), federalnego organu kontrolnego zajmującego się m.in. rozpatrywaniem sporów dotyczących zamówień publicznych w USA. Firma zakwestionowała w ten sposób decyzję NASA ogłoszoną 1 września, na mocy której Blue Origin otrzymała kontrakt na opracowanie Mars Telecommunications Network (MTN).

„Decyzja NASA o wyborze wykonawcy wydaje się niezgodna z kryteriami kwalifikacyjnymi określonymi przez Kongres” – przekazała spółka. Firma stwierdziła również, że ocena jej części technicznej oferty była przeprowadzona w sposób nieprawidłowy i zawierała błędne założenia oraz wnioski.

Rocket Lab nie przedstawiła szczegółów dotyczących poszczególnych zarzutów. Podkreśliła jednak, że protest ma na celu sprawdzenie, czy NASA prawidłowo zastosowała przepisy dotyczące zamówień publicznych.

Przypomnijmy, że kontrakt na MTN obejmuje zaprojektowanie, budowę, wyniesienie oraz późniejszą obsługę orbitera, który ma pełnić funkcję węzła komunikacyjnego pomiędzy Ziemią a przyszłymi misjami NASA działającymi na powierzchni i orbicie Marsa. Blue Origin ma dostarczyć orbiter najpóźniej do 31 grudnia 2028 r., a rozpoczęcie jego pracy na orbicie Marsa planowane jest na 2030 r.

Finansowanie programu w wysokości 700 mln dolarów zostało zatwierdzone przez Kongres w lipcu 2025 r. W maju 2026 r. NASA rozpoczęła postępowanie mające wyłonić wykonawcę. Za głównych konkurentów uznawano Blue Origin i Rocket Lab.

Kongres ograniczył możliwość ubiegania się o kontrakt do firm, które uczestniczyły wcześniej, w latach budżetowych 2024–2025, w finansowanych przez NASA analizach dotyczących alternatywnych architektur programu powrotu próbek z Marsa (Mars Sample Return). Firmy musiały ponadto zaproponować w ich ramach osobny, niezależnie wynoszony orbiter telekomunikacyjny.

W analizach tych uczestniczyło osiem firm: Blue Origin, L3Harris, Lockheed Martin, Northrop Grumman, Rocket Lab, SpaceX, Quantum Space oraz Whittinghill Aerospace. NASA nie ujawniła jednak, które z nich spełniły drugi z warunków. Nie podała również liczby złożonych ofert ani szczegółowego uzasadnienia wyboru Blue Origin.

Wybrana przez NASA propozycja Blue Origin bazuje na rozwijanej przez firmę platformie Blue Ring. Przedsiębiorstwo deklaruje, że konstrukcja może pomieścić nawet 500 kg dodatkowego ładunku naukowego, podczas gdy wymagania NASA przewidywały minimum 20 kg.

Złożenie protestu uruchamia postępowanie przed GAO, które ma do 100 dni na wydanie decyzji. NASA ma 30 dni na przedstawienie swojego stanowiska, a następnie Rocket Lab może odnieść się do odpowiedzi agencji.

Złożenie protestu wstrzymuje prace związane z realizacją kontraktu, co może zwiększyć presję na harmonogram programu. Zgodnie z wymaganiami Kongresu MTN ma być gotowy do wyniesienia do końca 2028 r.

Jak zwraca uwagę Jeff Foust z portalu SpaceNews, protesty składane do GAO stosunkowo rzadko kończą się uznaniem zarzutów za zasadne. W 2025 r. było tak w 14 proc. analizowanych spraw, podczas gdy w latach 2021–2025 średni roczny odsetek wynosił około 15 proc. Wyjątkiem był 2023 r., gdy GAO uznało za zasadne 31 proc. protestów.