Artemis II. Księżycowa misja NASA wystartuje w tym roku

Nadchodząca misja Artemis II będzie pierwszą załogową misją księżycową od czasów legendarnego programu Apollo. W ramach niej czteroosobowa załoga spędzi około 10 dni w przestrzeni kosmicznej, wykonując lot wokół Księżyca bez lądowania na jego powierzchni.

Choć nadchodzący lot nie obejmuje lądowania, jego znaczenie jest fundamentalne. Jego głównym celem jest sprawdzenie działania kluczowych systemów statku w realnych warunkach kosmicznych – od podtrzymywania życia, komunikacji i nawigacji, po układy napędowe oraz bezpieczeństwo podczas ponownego wejścia w atmosferę.

Powrót na Księżyc

W misji wezmą udział astronauci NASA: Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch, a także Jeremy Hansen, reprezentujący Kanadyjską Agencję Kosmiczną (CSA). Zarówno rakieta, jak i statek kosmiczny muszą jeszcze przejść serię szczegółowych testów, ale na obecnym etapie NASA podtrzymuje, że start misji jest możliwy na początku 2026 roku. W aktualnym harmonogramie jako termin startu wskazywana jest data „nie wcześniej niż 6 lutego 2026 r.”.”

Misja wystartuje na pokładzie systemu nośnego Space Launch System (SLS). Przypomnijmy, że w 2022 r. rakieta zaliczyła pomyślny start, wynosząc na orbitę statek Orion w ramach bezzałogowej misji Artemis I, która zakończyła się pełnym sukcesem. Lot dostarczył również cenne dane, które pozwoliły inżynierom na wprowadzenie udoskonaleń przed kolejną misją.

Od tej pory SLS został ulepszony zarówno od wewnątrz, jak i zewnątrz. Dzięki temu poprawiono wydajność i bezpieczeństwo rakiety. W nadchodzącej misji załogowej będzie to szczególnie istotne, gdyż będzie to drugi lot systemu SLS-Orion, ale dopiero pierwszy z udziałem astronautów.

Artemis II to pierwsza załogowa misja w ramach programu Artemis, którego celem jest powrót ludzi na powierzchnię Księżyca i stworzenie trwałej obecności człowieka poza niską orbitą okołoziemską. Warto pamiętać, że lądowanie na Srebrnym Globie jest przewidziane dopiero w ramach Artemis III, która będzie mogła wystartować najwcześniej pod koniec 2027 r..

Wyścig z Chinami

Powrót do załogowych misji księżycowych ma również wyraźny wymiar geopolityczny. Program księżycowy był jednym z priorytetów administracji prezydenta Donalda Trumpa, który zapowiedział, że USA zrealizują pierwsze w XXI w. załogowe lądowanie na Księżycu przed Chinami. Tymczasem oba kraje mają obecnie zbliżone harmonogramy, ponieważ Państwo Środka deklaruje, że ich załogowa misja na Księżyc powinna dojść do skutku do 2030 r.

Amerykanie pokładają też duże nadzieje w nowym administratorze NASA, od którego oczekuje się usprawnienia procesów decyzyjnych, większej dyscypliny harmonogramowej oraz skuteczniejszego nadzoru nad kluczowymi programami. Jared Isaacman jest zwolennikiem tzw. NewSpace – podboju kosmosu chce dokonać we współpracy z nowymi graczami na rynku kosmicznym, chcąc maksymalnie zaangażować amerykański przemysł prywatny.

Metody i plan na NASA zostały nakreślone w „Planie Athena” Isaacmana, który został opracowany kilka miesięcy temu. Wśród kluczowych punktów znalazł się zapis, że „wyścig kosmiczny o Księżyc między USA i Chinami znów wraca na pierwszy plan”.

O programie Artemis

Program Artemis jest realizowany przez NASA we współpracy z międzynarodowymi partnerami, takimi jak ESA (Europejska Agencja Kosmiczna), CSA (Kanadyjska Agencja Kosmiczna) i JAXA (Japońska Agencja Kosmiczna), a także z sektorem prywatnym. Długofalowym celem programu jest nie tylko eksploracja Księżyca, ale także przygotowanie technologii, procedur i doświadczenia niezbędnych do realizacji przyszłych misji załogowych na Marsa.

W ramach programu Artemis powstała również inicjatywa Artemis Accords, czyli zbiór zasad określających pokojowe, przejrzyste i odpowiedzialne zasady eksploracji Księżyca, Marsa i przestrzeni kosmicznej. Porozumienia te opierają się na Traktacie o przestrzeni kosmicznej z 1967 r., ale dostosowują go do współczesnych realiów eksploracji z udziałem wielu krajów i partnerów prywatnych.

Przypomnijmy, że 26 października 2021 r. ówczesny prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, prof. Grzegorz Wrochna, w obecności zastępcy byłego administratora NASA, Pameli A. Melroy, również podpisał Artemis Accords. Umożliwia to Polsce szeroki i skoordynowany udział w wielostronnych programach NASA, ze szczególnym uwzględnieniem eksploracji Księżyca, Marsa i innych ciał niebieskich.