Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Setny lot rakiety Electron. Rocket Lab mierzy jeszcze wyżej

Rakieta, start, niebo
Świetlista smuga startującej rakiety Electron na tle nowozelandzkiego nieba.
Autor. Rocket Lab

Niepozorna rakieta bije kolejne rekordy, lecz to od jej większej siostry będzie zależeć przyszłość amerykańskiej firmy.

Reklama

14 listopada br. z nowozelandzkiego ośrodka startowego po raz setny w swojej historii wzbiła się lekka rakieta nośna Electron. Misja pod nazwą „The Mountain God Rises” zakończyła się udanym wyniesieniem na niską orbitę okołoziemską (LEO) japońskiego satelity radarowego YAMATSUMI-II.

Wyczyn amerykańskiego Rocket Laba zasługuje na uwagę, ponieważ osiągnięcie granicy stu lotów zajęło firmie mniej niż dekadę, co stanowi rekord wśród komercyjnych rakiet nośnych. Pierwszy testowy start Electrona odbył się w maju 2017 r. Nawet Falconowi 9 osiągnięcie tego kamienia milowego zajęło nieco więcej czasu, bo ponad dekadę.

Co ważne, w międzyczasie rakieta Rocket Laba stawała się coraz bardziej niezawodna. Spośród 100 dotychczasowych lotów aż 96 zakończyło się sukcesem, a jedynie cztery nie przebiegły pomyślnie, co daje wskaźnik niezawodności na poziomie 96%. Ostatnia utrata Electrona miała miejsce we wrześniu 2023 r. i od tamtej pory rakieta może pochwalić się serią 58 udanych lotów.

Reklama

To samo można powiedzieć o częstotliwości startów, która również systematycznie rosła w ostatnich latach. Jeszcze w 2023 r. amerykańska firma przeprowadziła zaledwie 10 lotów rakiety, podczas gdy w ubiegłym roku było ich już 21. Wraz z ostatnim startem Electron wyrównał swój rekord z poprzedniego roku i wszystko wskazuje na to, że do końca br. poprawi go o kilka dodatkowych lotów.

Rakieta Rocket Laba jest obecnie jedyną na świecie, która startuje z obu półkul Ziemi dzięki platformom startowym w amerykańskim stanie Wirginia oraz na nowozelandzkiej Wyspie Północnej. Jej wyjątkowość nie kończy się jednak na geografii. Electron wykorzystuje bowiem pionierskie silniki rakietowe z elektrycznie napędzanymi pompami paliwa, których komponenty są wytwarzane za pomocą technologii druku 3D. Jej kadłub jest natomiast wykonany w całości z kompozytów włókna węglowego.

Electron stał się także ważnym elementem amerykańskich zdolności do wynoszenia ładunków na orbitę, wykonując łącznie kilkanaście misji na potrzeby wojska. Rakieta stanowi obecnie podstawę zdolności Sił Kosmicznych USA do szybkiego reagowania w przestrzeni kosmicznej. Dowiodła tego misja VICTUS HAZE z czerwca br., podczas której wyniosła ona na orbitę satelitę pościgowego zaledwie 16 godzin i 42 minuty po otrzymaniu rozkazu startu, ustanawiając tym samym nowy rekord w tym zakresie.

Powyższe nie oznacza, że chluba Rocket Laba jest wolna od ograniczeń. Wręcz przeciwnie, a największym z nich jest bez wątpienia bardzo niski udźwig rakiety, która jest zdolna do wyniesienia maksymalnie 300 kg ładunku na niską orbitę okołoziemską (LEO). Stąd jej zastosowanie ogranicza się przede wszystkim do wynoszenia nanosatelitów, mikrosatelitów i minisatelitów, w stosunkowo niewielkiej liczbie podczas jednego lotu.

Reklama

Kolejną barierą jest jednorazowość rakiety, która negatywnie wpływa na koszty i częstotliwość lotów. Choć Rocket Lab przez kilka lat prowadził prace nad odzyskiwaniem i ponownym wykorzystaniem pierwszego stopnia Electrona, odnosząc przy tym pewne sukcesy, program został ostatecznie wstrzymany.

Obie te kwestie ma zmienić kolejna rakieta, nad którą amerykański producent właśnie finalizuje prace, czyli Neutron. Mówimy tutaj o prawdziwym przeskoku ilościowym i jakościowym, gdyż ta rakieta nośna średniego udźwigu będzie w stanie wynosić na niską orbitę okołoziemską (LEO) do 13 ton ładunku, a jej pierwszy stopień ma być zdolny do powrotu na Ziemię i ponownego wykorzystania.

Firma ogłosiła prace nad rakietą w 2021 r., początkowo planując jej debiut na 2024 r. Termin ten był jednak wielokrotnie przekładany. W październiku br. przesunięto go po raz kolejny, tym razem na 2027 r., powołując się na problemy z produkcją dużych struktur kompozytowych z włókna węglowego.

Stawką tej gry jest zwiększenie udziału w niezwykle perspektywicznym rynku usług wynoszenia ładunków na orbitę, który w najbliższych latach będzie przechodził poważną transformację. Rosnącemu popytowi na starty towarzyszyć będzie stopniowe wycofywanie Falcona 9, a problemy rakiet New Glenn i Vulcan mogą stworzyć dodatkowe okno możliwości. Najbliższe miesiące i lata pokażą, czy Rocket Lab będzie w stanie powtórzyć sukces Electrona w znacznie bardziej konkurencyjnym i wymagającym segmencie rynku.

Reklama