Europejski sektor kosmiczny na zakręcie. Między ambicjami a twardą rynkową grą

Materiał sponsorowany

Skala, która przytłacza

Debatę, moderowaną przez Mateusza Mitkowa redaktora prowadzącego Space24.pl, otworzyło pytanie o realną szansę na przetrwanie prywatnego biznesu kosmicznego bez kontraktów publicznych. Piotr Mierzejewski, prezes Thorium Space, nie krył pesymizmu wobec obecnych dysproporcji rynkowych. Przywołał dane, według których Stany Zjednoczone wynoszą średnio 300 satelitów miesięcznie, Chiny 30, a Europa zaledwie 10.

„To pokazuje, jak szybko rośnie dystans tych, którzy są przed nami, w stosunku do nas. Wyścig ten definiuje również koszt produkcji – przy masowej, taśmowej produkcji w USA, Europie będzie bardzo trudno dogonić konkurencję” – ostrzegał Mierzejewski. Podkreślił, że bez systemowej pomocy państwa konkurowanie z największymi graczami będzie procesem długotrwałym i niezwykle trudnym.

Z tą opinią korespondowały słowa Kingi Gruszeckiej, prezeski Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego (PSPA), która zauważyła, że „nie ma rynku kosmicznego, który by działał bez wsparcia rządu”. Jako przykład podała sukcesy SpaceX, które nie byłyby możliwe bez dedykowanych konkursów NASA wspierających innowacje.

Inwestycja w potencjał, nie w Excela

Mimo trudności, sektor przyciąga inwestorów. January Ciszewski, prezes JRH ASI, zaznaczył, że branża kosmiczna to obecnie „mega trend”, który zmienia świat. Według niego, inwestorzy na tym etapie nie powinni skupiać się wyłącznie na wynikach finansowych.

„Dzisiaj inwestuje się w potencjał, w technologię, w ludzi i w zdeterminowanych founderów. Jeżeli fundusz przychodzi do spółki i prosi o Excela z zamówieniami i wynikami, to uśmiecham się szyderczo” – przyznał Ciszewski, dodając, że na początku w ten przemysł trzeba „dosypywać kasy”, a efekty przyjdą z czasem.

Gdzie kryje się marża?

Uczestnicy dyskusji wskazywali na dwie główne ścieżki budowania rentowności. Pierwszą jest rola integratora dostarczającego całe systemy i zdolności, co – jak zauważył Gordon Wasilewski z firmy Creotech Instruments – jest jedynym modelem dającym obecnie realne wyniki finansowe. Firmy, które próbowały opierać swój biznes wyłącznie na dostarczaniu danych, często boleśnie weryfikował rynek.

Drugą drogą jest głęboka specjalizacja w unikalnych komponentach. Piotr Mierzejewski wskazał na „specyficzne układy scalone czy komponenty antenowe”, które choć nie mają dużego wolumenu, są jednostkowo bardzo drogie i trudne do wykonania.

Kluczem do optymalizacji kosztów mają być również nowoczesne narzędzia inżynierskie. Wojciech Regulski z firmy Symkon podkreślił rolę symulacji: „Cyfrowy prototyp jest wiele razy tańszy niż rzeczywisty. Testowanie w komputerze jest dużo tańsze niż wynoszenie rzeczy na orbitę”.

Dual-use: Od tabu do strategii

Model „dual-use” (podwójnego zastosowania) przestał być w branży tematem zakazanym. Kinga Gruszecka wspomniała, że jeszcze w 2016 roku o obronności mówiło się szeptem, a dziś „każdy odmienia ją przez wszystkie przypadki”.

Gordon Wasilewski zauważył jednak, że kontrakty wojskowe to nie tylko szansa, ale i ogromne wyzwanie procesowe. Wiążą się one z większym rygorem bezpieczeństwa, certyfikacjami i skomplikowanymi procedurami eksportowymi. „Jeżeli klientem końcowym jest wojsko, to taki projekt więcej kosztuje, ma dużo większy compliance i warstwy bezpieczeństwa” – tłumaczył.

Koniec z iluzjami

Podsumowując debatę, prelegenci rozprawili się z najczęstszymi mitami dotyczącymi branży. January Ciszewski ostrzegł przed firmami, które twierdzą, że „chcą zrobić wszystko”, co zazwyczaj prowadzi do ich upadku. Kinga Gruszecka za największą iluzję uznała możliwość długotrwałego funkcjonowania w „systemie chaosu i braku jasnej strategii państwa”.

Z kolei Piotr Mierzejewski zaapelował o realizm w ocenie polskiego sektora: „Iluzją jest to, że już stajemy się potęgą kosmiczną. Przed nami jeszcze bardzo dużo pracy i potrzeba gigantycznego kapitału”. Gordon Wasilewski dodał na koniec, że sektor nie może czekać na państwo, które „nie nadąża”, lecz musi wyprzedzać jego potrzeby, by nie pozostać jedynie podwykonawcą dla zagranicznych graczy.