Prezydent podpisał ustawę regulującą działalność kosmiczną

Ustawa o działalności kosmicznej ma służyć zwiększeniu udziału Polski w europejskich przedsięwzięciach orbitalnych i wykorzystaniu technologii kosmicznych w obronności. Ustawę przygotowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Prezydent podpisał ją we wtorek, 24 marca – poinformowała Kancelaria Prezydenta RP.

Jak wyjaśniał podczas prac legislacyjnych wiceminister rozwoju i technologii Michał Baranowski, to pierwsza w historii RP ustawa regulująca wykonywanie działalności kosmicznej. Realizuje Krajowy Plan Odbudowy i Polską Strategię Kosmiczną, przyjętą przez Radę Ministrów w 2017 roku w zakresie tworzenia sprzyjających warunków do rozwoju sektora kosmicznego w Polsce. Jak mówił wiceminister Baranowski, wpłynie na bezpieczeństwo obywateli i państwa, tworząc ramy prawne dla funkcjonowania narodowego systemu informacji satelitarnej oraz systemu bezpieczeństwa kosmicznego.

Dokument określa, czym jest działalność kosmiczna. W rozumieniu ustawy jest nią wyniesienie, eksploatowanie i kontrolowanie obiektu kosmicznego w przestrzeni kosmicznej oraz usuwanie go m.in. przez deorbitację. Jednocześnie przepisy nie obejmują produkcji obiektów kosmicznych, funkcjonowania portów kosmicznych ani działalności opartej na danych przekazywanych przez satelity. Wobec obiektów wyniesionych w przestrzeń kosmiczną przed wejściem w życie ustawy nie będzie miała ona zastosowania; będą one musiały być jednak wpisane do Krajowego Rejestru Obiektów Kosmicznych.

Ustawa określa zasady wykonywania działalności kosmicznej, w tym procedurę uzyskiwania zezwolenia, odmowy jego udzielenia, zmiany, zawieszenia oraz cofnięcia, a także zasady przeniesienia zezwolenia na wykonywanie działalności kosmicznej na inny podmiot. Przepisy wprowadzają odpowiedzialność operatora obiektu kosmicznego za szkodę wyrządzoną przez taki obiekt.

Wykonywanie działalności kosmicznej będzie wymagało uzyskania zezwolenia wydawanego przez Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej. Z obowiązku uzyskania zezwolenia zwolnione będą jednostki nadzorowane lub podległe Ministerstwu Obrony Narodowej oraz operatorzy obiektów, które zostały wyniesione w przestrzeń kosmiczną przed wejściem w życie ustawy.

Przepisy wprowadzają też zasady odpowiedzialności operatorów i członków konsorcjów realizujących projekty kosmiczne. W myśl nowych przepisów operator będzie zobowiązany do posiadania ubezpieczenia, przy czym maksymalną sumę gwarancyjną ograniczono do równowartości 60 mln euro, która będzie dostosowana do skali przedsięwzięcia. Dzięki temu – jak argumentowało MRiT – mniejsze projekty, takie jak niewielkie satelity czy misje badawcze, nie będą obciążane nieproporcjonalnymi kosztami. Ustawa ogranicza odpowiedzialność podwykonawców wyłącznie do przypadków winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa.

Kluczowym elementem ustawy jest utworzenie Krajowego Rejestru Obiektów Kosmicznych (KROK). Do rejestru będą wpisywane wszystkie obiekty kosmiczne, które Polska wynosi w kosmos. Wpis oznacza objęcie ich jurysdykcją RP. Rejestr będzie prowadzony przez prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej. Pozwoli to skutecznie realizować zobowiązania międzynarodowe oraz monitorować obiekty, za które Polska ponosi odpowiedzialność.

Ustawa wprowadza również procedurę badania tzw. wypadków kosmicznych. W razie nieprzewidzianych zdarzeń powoływana będzie komisja do spraw badania tych wypadków. Będzie ona także prowadzić postępowania w przypadku znalezienia przedmiotów, co do których istnieje podejrzenie, że są śmieciami kosmicznymi.

Zmiany obejmują także Polską Agencję Kosmiczną. Otrzyma ona nowe zadania, w tym pełnienie funkcji krajowego administratora danych satelitarnych. Będzie upowszechniać też wiedzę o danych satelitarnych i propagować ich wykorzystanie przez administrację publiczną, podmioty gospodarcze oraz obywateli.

Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia.