Warszawa i Mazowsze gotowe na Centrum Technologiczne ESA

Sygnatariusze deklaracji podkreślają, że Warszawa i Mazowsze „dysponują wyjątkowym potencjałem naukowym, technologicznym i organizacyjnym, który pozwala skutecznie realizować tak ambitne przedsięwzięcie”. Stolica od lat rozwija kompetencje związane z nowoczesnymi technologiami, badaniami naukowymi oraz współpracą międzynarodową; to właśnie tutaj działają najważniejsze instytucje związane z polskim sektorem kosmicznym i bezpieczeństwem państwa.

„Warszawa i metropolia warszawska są naturalnym miejscem dla Centrum Technologicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej. Mamy wyjątkowe połączenie potencjału naukowego, technologicznego i instytucjonalnego. Działają tu uczelnie, instytuty badawcze, firmy rozwijające technologie kosmiczne oraz kluczowe instytucje państwowe odpowiedzialne za bezpieczeństwo. Jesteśmy gotowi, by wspólnie z partnerami z Mazowsza stworzyć miejsce, które będzie wspierać bezpieczeństwo kosmiczne całej Europy i wzmacniać pozycję Polski w sektorze kosmicznym” – podkreślał Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy, cytowany w informacji prasowej przesłanej PAP.

W regionie działa najwięcej w kraju podmiotów związanych z sektorem kosmicznym – instytuty naukowe, uczelnie, firmy rozwijające technologie satelitarne, systemy obserwacji Ziemi oraz rozwiązania dla bezpieczeństwa i obronności.

„To właśnie stolica, ale też całe województwo mazowieckie dysponują unikalnym w skali kraju ekosystemem naukowo-badawczym i technologicznym. Kluczową rolę odgrywa Centrum Badań Kosmicznych PAN, jedyny w Polsce instytut w całości dedykowany badaniom kosmicznym. Warszawa ma silne zaplecze technologiczne i instytucjonalne, a działające tu firmy posiadają unikalny know-how w zakresie technologii kosmicznych, IT, elektroniki czy technologii wojskowych. Dla tak ważnego centrum o profilu bezpieczeństwa kosmicznego i reagowania kryzysowego szczególnie ważna jest też bliskość kluczowych instytucji państwowych, które swoją siedzibę mają właśnie w Warszawie” – mówił Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego.

„Sektor kosmiczny to jest bardzo technologicznie zaawansowane działanie, które wymaga świetnej kadry, niewielkich, jak na nasze możliwości, nakładów inwestycyjnych, jak również dobrego zaplecza naukowo-badawczego i myślę, że akurat region Mazowsza to jest dokładnie przykład tego, co jest potrzebne dla takiego ośrodka, jakim jest ESA” – mówił prof. dr hab. inż. Piotr Orleański, dyrektor Centrum Badań Kosmicznych PAN.

CBK PAN uczestniczy w międzynarodowych misjach, takich jak Solar Orbiter, JUICE czy Mars Express. W Warszawie działa także Wojskowa Akademia Techniczna wraz z Krajowym Centrum Inżynierii Kosmicznej i Satelitarnej, prowadzącym projekty z zakresu technologii radarowych, cyberbezpieczeństwa oraz zarządzania kryzysowego.

Sygnatariusze deklaracji podkreślają, że argumentem za lokalizacją jest bliskość instytucji państwowych odpowiedzialnych za rozwój technologii, bezpieczeństwo i obronność, m.in. Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo kraju.

List w sprawie budowy nowego ośrodka w naszym kraju strona polska i ESA podpisały pod koniec listopada 2025 r. Decyzję dotyczącą lokalizacji strony podejmą w najbliższych miesiącach.

Jak poinformowało w piątek biuro prasowe warszawskich i mazowieckich jednostek samorządowych, Centrum Technologiczne Europejskiej Agencji Kosmicznej miałoby skupiać europejskie kompetencje w zakresie bezpieczeństwa kosmicznego i zarządzania kryzysowego. Centrum będzie obsługiwało 22 państwa członkowskie ESA i zatrudniało ekspertów z całej Europy.

Jak podkreślono, Warszawa ma doświadczenie w przyjmowaniu międzynarodowych instytucji i zespołów eksperckich. To właśnie tu funkcjonują inne ośrodki międzynarodowe, m.in. Frontex (czyli Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej).

O utworzenie centrum ESA stara się jeszcze sześć miast: Gdańsk, Wrocław, Katowice wraz z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią, Łódź, Kraków i Poznań.

Według wcześniejszych nieoficjalnych informacji PAP, z kwietnia br., ze źródeł zbliżonych do polskiego sektora kosmicznego, dwie prawdopodobne lokalizacje ośrodka ESA w Polsce to Warszawa i Kraków.

Rozmówcy PAP tłumaczyli wówczas, że ESA bierze pod uwagę wiele czynników, m.in. takich jak: wielkość i ranga miasta, potencjał naukowo-akademicki (uczelnie), transport i połączenia międzynarodowe (m.in. bezpośrednie połączenia lotnicze do miast, gdzie siedzibę mają inne ośrodki ESA), sąsiedztwo siedzib znaczących firm z sektora kosmicznego czy możliwość zapewnienia dogodnych warunków życia dla zagranicznych pracowników ESA, którzy przyjechaliby tu na pewien czas wraz z rodzinami.