Bezpieczna łączność to priorytet. Debata na Space24 Day

Podczas debaty zorganizowanej w trakcie konferencji Space24 Day przedstawiciele administracji, sektora kosmicznego, przemysłu i nauki wskazywali, że Polska musi nie tylko zwiększać dostęp do usług satelitarnych, ale i rozwijać własne technologie.

Wiele inicjatyw związanych z bezpieczną łącznością jest już realizowanych zarówno w ramach programów rozwijanych na poziomie Unii Europejskiej, jak i w formie inicjatyw, które mają w przyszłości zwiększyć niezależność Polski w zakresie komunikacji satelitarnej.

Jak wskazywał ppłk rez. Marcin Gałuszkiewicz, dyrektor Departamentu Monitoringu Ziemi, Nawigacji i Łączności w POLSA, w przestrzeni publicznej stosunkowo niewiele mówi się o skali prowadzonych działań. „W tej łączności satelitarnej wbrew pozorom dużo się dzieje, być może za mało o tym na dzisiaj mówimy” – podkreślił.

Przedstawiciel POLSA porównał rozwój łączności satelitarnej do drogi, gdzie Polska korzystała najpierw z danych dostarczanych przez zagranicznych partnerów, by następnie przejść do budowy własnych zdolności operacyjnych. „Najpierw korzystaliśmy z zasobów nie naszych, dostawaliśmy zobrazowania, później przeszliśmy do fazy, kiedy mamy własne satelity na orbicie. Mam wrażenie, że trochę tak samo będzie z łącznością”.

W trakcie debaty podkreślano, że rozwój krajowych kompetencji satelitarnych nie jest wyłącznie kwestią prestiżu czy ambicji technologicznych. W praktyce chodzi o zdolność państwa do utrzymania komunikacji w sytuacjach kryzysowych, podczas konfliktu zbrojnego czy zakłóceń infrastruktury telekomunikacyjnej.

Dlatego – jak podkreślał Paweł Wojtkiewicz, prezes Związku Pracodawców Sektora Kosmicznego – obszar ten staje się jednym z priorytetów dla państwa. „Wiele krajów polega na systemach sojuszniczych łączności satelitarnej, ale oczywiście dążymy do tego, żeby być tutaj niezależnym. Bardzo dobrze, że pojawiają się inicjatywy w tym kierunku”.

Wojtkiewicz przypomniał, że wiele państw – w tym Polska – nadal korzysta z usług i infrastruktury dostarczanej przez partnerów oraz sojuszników. Jednocześnie coraz wyraźniej widać dążenie do budowy własnych kompetencji i zwiększania niezależności.

Obok niezależności potrzebna niezawodność

W dyskusji poruszano też temat udziału polskiego przemysłu w budowie systemów łączności satelitarnej. Wskazywano na różnicę między projektami badawczo-rozwojowymi a systemami, które mają odpowiadać za bezpieczeństwo państwa.

Dr Kamila Matela, dyrektor Biura Programów Kosmicznych w RADMOR S.A. z Grupy WB, podkreślała, że w przypadku rozwiązań przeznaczonych dla sił zbrojnych kluczowe znaczenie ma nie tylko sama technologia, ale przede wszystkim jej niezawodność. „My nie mówimy o projekcie badawczo-rozwojowym. Mówimy o czymś, co ma być pewne, wiarygodne, odpowiednio zabezpieczone, odporne na współczesne zakłócenia, dostarczone w terminie i potem utrzymywane przez 20 lat”.

Dlatego też proces angażowania polskiego przemysłu w tego typu przedsięwzięcia wymagał wielomiesięcznych analiz, negocjacji i współpracy z europejskimi partnerami.

Polska chce być regionalnym centrum łączności satelitarnej

W trakcie debaty wyraźnie wybrzmiał również szerszy cel, jaki Polska stawia sobie w obszarze komunikacji satelitarnej. Nie chodzi wyłącznie o zaspokojenie własnych potrzeb państwa, ale także o budowę pozycji jednego z najważniejszych ośrodków rozwijających tego typu usługi w regionie.

Jak mówił Dariusz Nowak-Nova, pełnomocnik Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ds. Bezpieczeństwa Cyberprzestrzeni oraz pełnomocnik ds. Informatyzacji, polskie ambicje spotkały się z zainteresowaniem instytucji europejskich. „Aspirujemy do tego, żeby być regionalnym hubem łączności satelitarnej. Zostało to przyjęte przez Komisję Europejską z bardzo dużym zainteresowaniem i zadowoleniem”.

Przedstawiciel MSWiA podkreślał, że bezpieczna komunikacja jest niezbędna dla funkcjonowania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obywateli, szczególnie w sytuacjach kryzysowych. „MSWiA jest zainteresowane bezpieczną łącznością dla swoich służb. Dzięki temu zagwarantujemy naszym służbom łączność i to jest dla nas najistotniejsze” – dodał.

Podczas debaty pojawiło się również pytanie o to, czy Polska powinna rozwijać systemy satelitarne przeznaczone wyłącznie dla sił zbrojnych, czy raczej postawić na rozwiązania, które mogłyby być wykorzystywane także przez inne instytucje państwowe, w tym służby podległe MSWiA.

Tylko dla wojska czy dla całego państwa?

Zdaniem Michała Szwajewskiego z Centrum Studiów Kosmicznych Akademii Leona Koźmińskiego budowa bezpiecznej łączności satelitarnej jest znacznie bardziej złożona niż samo umieszczenie urządzeń na orbicie. Wymaga więc czasu i doświadczenia. „Warto zadać sobie pytanie, ile czasu trwało zbudowanie takich zdolności we Francji, Niemczech czy we Włoszech” – podkreślił.

Eksperci podkreślali, że rozwój systemów mogących jednocześnie wspierać wojsko i administrację publiczną może być jednym ze sposobów na efektywniejsze wykorzystanie inwestycji w sektorze kosmicznym. Warunkiem jest jednak odpowiednie określenie wymagań oraz ścisła współpraca pomiędzy administracją, wojskiem i przemysłem.