Europejskie satelity dla wojska. EDA przyznała kontrakt

13 marca br. Europejska Agencja Obrony przyznała pierwszy kontrakt w programie VLEO-DEF. Dotyczy on zaprojektowania satelity o charakterze militarnym, zoptymalizowanego do pracy na bardzo niskiej orbicie okołoziemskiej (VLEO). Umowa została zawarta z konsorcjum, którego liderem jest hiszpańska spółka Sener.

Łączna wartość kontraktu wynosi 15,65 mln euro, a jego realizacja potrwa 36 miesięcy. W przedsięwzięciu bierze udział 17 europejskich firm i instytucji badawczych. Oprócz lidera konsorcjum, w projekcie uczestniczą m.in. Airbus Defence&Space oraz Thales Alenia Space z Francji, a także podmioty z Portugalii, Luksemburga i Słowenii.

Warto zauważyć, że inicjatywa stanowi rozwinięcie wcześniej ogłoszonego programu LEO2VLEO, uruchomionego przez EDA w 2024 r. we współpracy z Ministerstwem Obrony Holandii oraz Siłami Zbrojnymi Austrii. Jego celem jest demonstracja zdolności manewrowania satelitów między niską orbitą okołoziemską (LEO) a VLEO. Zakłada opracowanie trzech jednostek o standardzie 16U, które będą realizować krótkotrwałe misje na bardzo niskiej orbicie, a następnie powracać na wyższy pułap.

Program VLEO-DEF idzie o krok dalej, ponieważ zakłada zaprojektowanie demonstracyjnej platformy zdolnej do ciągłej pracy w niezwykle wymagającym środowisku, jakim jest bardzo niska orbita okołoziemska. Przypomnijmy, że VLEO rozciąga się na wysokości ok. 150–350 km i jest ona uznawana za jeden z najbardziej wymagających obszarów do prowadzenia operacji kosmicznych.

Resztkowa atmosfera powoduje znaczący opór aerodynamiczny, co wymusza stałe korygowanie trajektorii satelity, a także skraca jego okres eksploatacji. Oznacza to konieczność opracowania i zastosowania specjalnych systemów napędowych, materiałów odpornych na ekstremalne warunki kosmiczne oraz elementów konstrukcji, które będą przystosowane do pracy w VLEO.

Jednocześnie orbita ta oferuje istotne przewagi operacyjne. Satelity działające bliżej Ziemi mogą dostarczać znacznie bardziej szczegółowe zobrazowanie, co ma kluczowe znaczenie dla misji typu ISR (intelligence, surveillance, reconnaissance). Krótsza odległość przekłada się również na niższe opóźnienia w transmisji danych.

Te działania wpisują się w szerszą strategię wzmacniania europejskiej niezależności w dziedzinie technologii kosmicznych o znaczeniu militarnym. Rozwijanie możliwości operacyjnych na bardzo niskiej orbicie może w przyszłości zapewnić Europie przewagę w misjach wojskowych, a jednocześnie wzmocnić gotowość reagowania w sytuacjach kryzysowych, gdzie szybki dostęp do precyzyjnych danych satelitarnych jest kluczowy.